Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

वालिनः और्ध्वदैहिकम्

Vali’s Funeral Rites and the Consolation of the Bereaved

दिव्यां भद्रासनयुतां शिबिकां स्यन्दनोपमाम्।पक्षिकर्मभिराचित्रां द्रुमकर्मविभूषिताम्4.25.22।।आचितां चित्रपत्तीभि स्सुनिविष्टां समन्ततः।विमानमिव सिद्धानां जालवातायनान्विताम्4.25.23।।सुनियुक्तां विशालां च सुकृतां विश्वकर्मणा।दारुपर्वतकोपेतां चारुकर्मपरिष्कृताम्4.25.24।।वराभरणहारैश्च चित्रमाल्योपशोभिताम्।गुहागहनसञ्छन्नां रक्तचन्दनभूषिताम्4.25.25।।पुष्पौघैस्समभिच्छन्नां पद्ममालाभिरेव च।तरुणादित्यवर्णाभिर्भ्राजमानाभिरावृताम्4.25.26।।

divyāṃ bhadrāsanayutāṃ śibikāṃ syandanopamām | pakṣikarmabhir ācitrāṃ drumakarmavibhūṣitām || 4.25.22 ||

ācitāṃ citrapattībhiḥ suniviṣṭāṃ samantataḥ | vimānam iva siddhānāṃ jālavātāyanānvitām || 4.25.23 ||

suniyuktāṃ viśālāṃ ca sukṛtāṃ viśvakarmaṇā | dāruparvatakopetāṃ cārukarmapariṣkṛtām || 4.25.24 ||

varābharaṇahāraiś ca citramālyopaśobhitām | guhāgahanasañchannāṃ raktacandanabhūṣitām || 4.25.25 ||

ఒక దివ్యమైన శిబికను తెచ్చారు—మంగళాసనంతో యుక్తమై, రథసమానంగా; పక్షి-నకశీలతో చిత్రితమై, వృక్షాకార శిల్పాలతో అలంకృతమై. చుట్టూరా రంగురంగుల పలకలతో సునివేశితమై, జాలివాతాయనాలతో కూడి, అది సిద్ధుల విమానంలా కనిపించింది. విశాలమై, బలంగా జోడించబడినది, విశ్వకర్మ నిర్మాణంలా సుకృతమై; చెక్కపర్వతాల వంటి ఉబ్బిన శిల్పాలతో, మనోహర కర్మతో పరిష్కృతమై. ఉత్తమ ఆభరణ-హారాలతో, విచిత్ర మాలలతో శోభించి, గుహా-వనంలాంటి అలంకరణతో కప్పబడి, రక్తచందనంతో భూషితమై ఉంది.

ईदृशीम्such
ईदृशीम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying शिबिकाम्)
शिबिकाम्palanquin
शिबिकाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकालक्रिया
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), परस्मैपदी; धातु: दृश् (to see); ‘having seen’
रामःRama
रामः:
कर्ता
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लक्ष्मणम्to Lakshmana
लक्ष्मणम्:
सम्प्रदान (Recipient/कर्म-विशेष)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातु: ब्रू (to say)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोग (Adverbial accusative); ‘quickly’
विनीयताम्let (him) be carried away
विनीयताम्:
आज्ञार्थक क्रिया
TypeVerb
Rootवि-नी (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), कर्मणि-प्रयोग (Passive); प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातु: नी (to lead/carry) उपसर्ग: वि-; ‘let (him) be carried away’
वालीVali
वाली:
कर्म (Patient in passive command)
TypeNoun
Rootवालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (आज्ञावाक्ये विषय/प्रयोज्य)
प्रेतकार्यम्funeral rites
प्रेतकार्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रेत + कार्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: प्रेतस्य कार्यम् ‘funeral rite’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विधीयताम्let it be performed
विधीयताम्:
आज्ञार्थक क्रिया
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), कर्मणि-प्रयोग (Passive); प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातु: धा (to do/arrange) उपसर्ग: वि-; ‘let it be performed’

A swift-moving, marvellous palanquin designed by Viswakarma was brought. Covered with colourful pictures of birds and trees on every side it looking like an aerial chariot fit for saints. Fitted with a splendid seat grilled windows, artificially made small caverns and grottos of wood was embellished with carvings of mountains, choice ornaments and garlands. With red sandal paste, red scented flowers and red lotus garlands, it resembled the rising Sun.

Ś
Śibikā (palanquin)
V
Viśvakarmā
S
Siddhas (as comparison)

FAQs

Dharma includes honoring the dead with dignity: the careful, beautiful preparation of the palanquin reflects respect for proper rites (antyeṣṭi) and social order.

A richly crafted palanquin is brought out as part of the preparations to carry Vāli’s body for the final rites.

Reverence and propriety (maryādā): the community ensures that even amid conflict, funeral duties are performed with honor.