Shloka 18

Devanagari script

तद्वालिवचनाच्छान्तः कुर्वन्युक्तमतन्द्रितः।जग्राह सोऽभ्यनुज्ञातो मालां तां चैव काञ्चनीम्।।

Transliteration

tad-vāli-vacanāc chāntaḥ kurvan yuktam atandritaḥ | jagrāha so 'bhyanujñāto mālāṃ tāṃ caiva kāñcanīm ||

Translation

వాలి వచనాలతో శాంతుడై, అసూయలేక యథోచితమైన కార్యాన్ని అలసటలేక చేశాడు. వాలి అనుమతి పొందినవాడై, ఆ స్వర్ణమయమైన మాలనే స్వీకరించాడు॥

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासे पूर्वपद (that)

• वालिवचनात्: from Vali's words
• वालिवचनात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: वालि + वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वालिनः वचनम्)

• शान्तः: calm/composed
• शान्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifying सः)

• कुर्वन्: doing/performing
• कुर्वन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• युक्तम्: what is proper
• युक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object of कुर्वन्)

• अतन्द्रितः: unwearied/without negligence
• अतन्द्रितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + तन्द्रित (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध; विशेषण

• जग्राह: took/received
• जग्राह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अभ्यनुज्ञातः: having been permitted/authorized
• अभ्यनुज्ञातः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अनु + ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्ग: अभि+अनु

• मालाम्: garland/necklace
• मालाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• ताम्: that
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेष्य-सूचक (that)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एव: indeed/also
• एव: Avadharana (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• काञ्चनीम्: golden
• काञ्चनीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying मालाम्)

Context

On hearing Vali's words, Sugriva became composed with no ill-feeling. Considering it to be proper, he received with his permission the golden necklace.

Characters & Entities

• Vali
• Sugriva
• golden garland/necklace (kāñcanī mālā)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is accepting rightful responsibility in an orderly, sanctioned way—without hostility—so that succession serves the common good.

What is the narrative situation?

Sugriva, reconciled, accepts the royal garland from the dying Vali with explicit permission.

Which character virtue is emphasized?

Self-control and propriety (aucitya): acting correctly even amid grief and political change.