Shloka 12

वालिविलापः

Vali’s Final Counsel and the Succession Charge

Devanagari script

अनुरूपाणि कर्माणि विक्रम्य बलवान्रणे।करिष्यत्येष तारेयस्तरस्वी तरुणोऽङ्गदः।।

Transliteration

anurūpāṇi karmāṇi vikramya balavān raṇe | kariṣyaty eṣa tāreyaḥ tarasvī taruṇo ’ṅgadaḥ ||

Translation

ఈ బలవంతుడు, వేగవంతుడు, యువకుడైన తారేయ అంగదుడు యుద్ధంలో విక్రమించి సందర్భానుగుణమైన కార్యాలను నెరవేర్చును.

Word by Word

• अनुरूपाणि: suitable
• अनुरूपाणि: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: anurūpa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन

• कर्माणि: deeds
• कर्माणि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: karman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• विक्रम्य: having exerted/after displaying valour
• विक्रम्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: vi + kram (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable)

• बलवान्: strong
• बलवान्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: balavat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रणे: in battle
• रणे: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: raṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• एषः: this (one)
• एषः: कर्ता (Kartā)
• Type: Noun
• Root: etad (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तारेयः: Tara's son
• तारेयः: कर्ता (Kartā, apposition)
• Type: Noun
• Root: tārā + eya (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास/तद्धित-निर्माण (patronymic sense: 'Tārā's'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तरस्वी: swift/energetic
• तरस्वी: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: tarasvin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तरुणः: young
• तरुणः: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: taruṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अङ्गदः: Angada
• अङ्गदः: कर्ता (Kartā, apposition)
• Type: Noun
• Root: aṅgada (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

'This mighty hero Angada, son of Tara, is young and dynamic. He will strike (the enemy) in a fitting manner in war.

Characters & Entities

• Vāli
• Sugrīva
• Aṅgada
• Tārā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Right action appropriate to context (yathā-yogya karma): dharma in war includes competent, proportionate, and fitting conduct.

What is the narrative situation?

Vāli reinforces Sugrīva’s confidence that Angada will mature into a capable warrior and actor in the coming campaign.

Which character virtue is emphasized?

Energy and capability: Angada’s strength, speed, and readiness to act suitably are highlighted.