Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

तारोपदेशः

Tara’s Counsel to Vali on Sugriva’s Roar and Rama’s Alliance

अङ्गदस्तु कुमारोऽयं वनान्तमुपनिर्गतः।प्रवृत्तिस्तेन कथिता चारै राप्तैर्निवेदिता।।

aṅgadas tu kumāro 'yaṃ vanāntam upanirgataḥ | pravṛttis tena kathitā cārair āptair niveditā ||

ఈ కుమారుడు అంగదుడు అరణ్యాంతరానికి వెళ్లాడు. అక్కడ అతడికి లభించిన సమాచారాన్ని విశ్వసనీయ గూఢచారులు నివేదించారు; ఆ వృత్తాంతాన్ని అతడు నాకు చెప్పాడు॥

अङ्गदःAngada
अङ्गदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्ययम् (but/indeed)
कुमारःthe prince
कुमारः:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; अङ्गदस्य विशेषण/अप्पोजिशन
अयम्this
अयम्:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
वनान्तम्to the forest interior
वनान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवनान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; गत्यर्थे कर्म—"to the forest-region"
उपनिर्गतःwent forth
उपनिर्गतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-निर्-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP used actively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; "went out/approached"
प्रवृत्तिःnews / report
प्रवृत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
तेनby him
तेन:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचनम्
कथिताwas told
कथिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; agrees with pravṛttiḥ
चारैःby spies
चारैः:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचनम्
आप्तैःtrustworthy
आप्तैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचनम्; विशेषणम्—चारैः प्रति (trustworthy)
निवेदिताwas reported
निवेदिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; agrees with pravṛttiḥ

'When our son Angada was out into the forest he had collected some reports from the spies which he has transmitted to me.

T
Tārā
V
Vāli
A
Aṅgada
F
Forest (vanānta)
S
Spies (cāra)

FAQs

Dharma in governance includes responsible use of verified information—listening to reliable sources before acting, especially in conflict.

Tārā explains the source of her knowledge: Aṅgada’s forest reconnaissance and reports from trustworthy spies.

Discernment and due diligence—separating rumor from confirmed intelligence.