Shloka 10

पूर्वमापतितः क्रोधात्स त्वामाह्वयते युधि।निष्पत्य च निरस्तस्ते हन्यमानो दिशो गतः।।

pūrvam āpatitaḥ krodhāt sa tvām āhvayate yudhi |

niṣpatya ca nirastas te hanyamāno diśo gataḥ || 4.15.10 ||

మునుపు కోపంతో అతడు నీపై దూకి యుద్ధానికి సవాలు చేశాడు; కానీ బయటకు దూకగానే నీవు అతడిని త్రోసివేసి పరాజయం చేశావు, దెబ్బలు తిని అతడు దిక్కులన్నీ వైపు పారిపోయాడు।

पूर्वम्earlier
पूर्वम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb: formerly/earlier)
आपतितःhaving rushed / come upon
आपतितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-पत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; "having rushed/come"
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; हेतौ—"from/through anger"
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचनम्
आह्वयतेchallenges / calls
आह्वयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वे (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
युधिin battle
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; अधिकरणे—"in battle"
निष्पत्यhaving sprung forth
निष्पत्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनिस्-पत् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund), "having leapt out/attacked"
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
निरस्तःrepelled / cast away
निरस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनिर्-अस्/निरस् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; "thrown off/repelled"
तेby you
ते:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचनम्; "by you/your" (agent implied with PPP)
हन्यमानःbeing struck
हन्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकालिक कर्मणि कृदन्तः (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; "being struck"
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; गत्यर्थे कर्म—"towards directions"
गतःwent
गतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (PPP used actively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; "went"

'Earlier, he (Sugriva) came and challenged you to a duel. You struck him in anger, and defeated, he fled, running in all directions. Now his challenge rouses my suspicion.

V
Vāli
S
Sugrīva

FAQs

Anger-driven violence leads to recurring cycles of humiliation and retaliation; dharma calls for restraint and fair resolution rather than impulsive dominance.

Vāli recalls the previous duel where Sugrīva challenged him, was defeated, and fled—context for Vāli’s present suspicion.

The verse foregrounds the vice of anger (krodha) as a motivator, warning how it shapes conflict and memory.