Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

किष्किन्धायां सुग्रीवस्य नादः

Sugriva’s War-Cry at Kishkindha

द्रवन्ति च मृगाश्शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः।पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः4.14.21।।

dravanti ca mṛgāḥ śīghraṁ bhagnā iva raṇe hayāḥ |

patanti ca khagā bhūmau kṣīṇapuṇyā iva grahāḥ || 4.14.21 ||

మృగాలు యుద్ధంలో భగ్నమైన అశ్వాల వలె వేగంగా పారిపోయాయి; పక్షులు పుణ్యం క్షీణించినప్పుడు గ్రహాలు పడినట్లు నేలపై పడిపోయాయి।

द्रवन्तिrun
द्रवन्ति:
क्रिया (Verb action)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मृगाःdeer
मृगाः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative/avyayībhāva-like usage)
भग्नाःbroken/routed
भग्नाः:
उपमेय-विशेषण (qualifier in simile)
TypeAdjective
Rootभञ्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इवlike
इव:
उपमा-चिह्न (simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन
हयाःhorses
हयाः:
उपमान (Upamāna)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पतन्तिfall
पतन्ति:
क्रिया (Verb action)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
खगाःbirds
खगाः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootखग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
क्षीणपुण्याःwhose merit is exhausted
क्षीणपुण्याः:
उपमान-विशेषण (qualifier of grahāḥ)
TypeAdjective
Rootक्षीण (√क्षि धातु + क्त) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: क्षीणं पुण्यं येषाम्; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इवlike
इव:
उपमा-चिह्न
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
ग्रहाःplanets
ग्रहाः:
उपमान (Upamāna)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Sugriva, proficient in the performance of any task, one who appeared like the rising Sun and moved like a proud lion, said to Rama:

D
deer (mṛga)
H
horses (haya)
B
birds (khaga)
P
planets (graha)

FAQs

The simile of ‘merit exhausted’ reflects the dharmic worldview that moral force (puṇya) sustains stability; when it declines, downfall follows—an ethical-cosmic linkage common in Itihasa.

The natural world reacts dramatically to the tumult of the challenge—animals flee and birds fall, intensifying the scene’s portent.

Not a direct virtue, but the verse magnifies the awe-inspiring power of the moment, implying the seriousness with which dharmic conflicts shake the world.