Shloka 42

द्वादशः सर्गः — Rama’s Proof of Power, the First Duel, and the Identification Mark

Kishkindha Kanda, Sarga 12

Devanagari script

विभ्राजमानो वपुषा रामवाक्यसमाहितः।जगाम सह रामेण किष्किन्थां वालिपालिताम्4.12.42।।

Transliteration

vibhrājamāno vapuṣā rāmavākyasamāhitaḥ |

jagāma saha rāmeṇa kiṣkindhāṃ vālipālitām ||

Translation

దేహకాంతితో ప్రకాశిస్తూ, రామవాక్యాన్ని నెరవేర్చుటలో ఏకాగ్రుడై, అతడు రామునితో కలిసి వాలి పాలించిన కిష్కింధకు వెళ్లెను।

Word by Word

• विभ्राजमानः: radiant, shining
• विभ्राजमानः: कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: वि-भ्राज् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle, śatṛ); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• वपुषा: with (his) body/appearance
• वपुषा: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• रामवाक्यसमाहितः: intent on Rama's instruction
• रामवाक्यसमाहितः: कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: राम-वाक्य-समाहित (प्रातिपदिक; समाहित < समा-धा (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुषसमासः (रामस्य वाक्ये समाहितः / रामवाक्ये समाहितः); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सह: together with
• सह: सहकारक/सहयोग (Sahakāraka)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सह-योगे (preposition/adverb of accompaniment), सामान्यतः तृतीयया सह प्रयुज्यते

• रामेण: with Rama
• रामेण: सहयोगी (Sahāyī / सहकारक)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• किष्किन्धाम्: to Kishkindhā
• किष्किन्धाम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: किष्किन्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वालिपालिताम्: ruled/protected by Vāli
• वालिपालिताम्: कर्म-विशेषण (Karma-viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: वालि-पालित (प्रातिपदिक; पालित < पाल् (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुषसमासः (वालिना पालिता); क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (किष्किन्धाम् इति विशेष्येण सह)

Context

Radiant Sugriva intent on carrying out Rama's words again went to Kishkinda ruled by Vali.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē dvādaśassargaḥ৷৷Thus ends the twelfth sarga of Kishkindakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

Characters & Entities

• Sugriva
• Rama
• Kishkindha
• Vali

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is steadfast follow-through: once a righteous agreement is made, one proceeds with focus and integrity toward its fulfillment.

What is the narrative situation?

Having arranged the identification mark and renewed assurance, Sugrīva accompanies Rāma to Kiṣkindhā to confront Vāli.

Which character virtue is emphasized?

Sugrīva’s determination and trust—he commits himself to the shared mission under Rāma’s guidance.