Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वानरेन्द्रस्य धीमतः।उवाच दुन्दुभिर्वाक्यं रोषात्संरक्तलोचनः4.11.31।।

tasya tadvacanaṃ śrutvā vānarendrasya dhīmataḥ |

uvāca dundubhir vākyaṃ roṣāt saṃraktalocanaḥ ||

ధీమంతుడైన వానరేంద్రుని ఆ మాటలు విని, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో దుందుభి ప్రత్యుత్తరం పలికెను।

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; निर्देश-विशेषणम् (वचनम्)
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वक्रिया
वानर-इन्द्रस्यof the monkey-king
वानर-इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वानराणाम् इन्द्रः); पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचनम्
धीमतःof the wise
धीमतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचनम्; विशेषणम् (वानरेन्द्रस्य)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचनम्, परस्मैपदम्
दुन्दुभिःDundubhi
दुन्दुभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; कर्तृपदम्
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
रोषात्from anger
रोषात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु) एकवचनम्
संरक्त-लोचनःred-eyed
संरक्त-लोचनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंरक्त (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (संरक्ते लोचने यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; कर्तृ-विशेषणम् (दुन्दुभिः)

'Dundubhi whose eyes turned red in anger when he heard the words of Vali ,the wise king of the monkeys, said:

V
Vali
D
Dundubhi

FAQs

It highlights a moral psychology central to Dharma: uncontrolled anger clouds judgment and drives one toward adharma (unrighteous conduct).

The text transitions from Vali’s warning to Dundubhi’s reaction, showing Dundubhi becoming enraged and preparing to answer.

Vali is described as wise, implying discernment and composure in contrast to Dundubhi’s anger.