Shloka 28

सुग्रीवस्य वैरानुकथनम्

Sugriva’s Account of Enmity and Appeal to Rama

Devanagari script

ऋष्यमूकं गिरिवरं भार्याहरणदुःखितः।प्रविष्टोऽस्मि दुराधर्षं वालिनः कारणान्तरे।।

Transliteration

ṛṣyamūkaṃ girivaraṃ bhāryāharaṇaduḥkhitaḥ | praviṣṭo 'smi durādharṣaṃ vālinaḥ kāraṇāntare ||

Translation

భార్యాహరణ దుఃఖంతో వ్యాకులుడనై నేను శ్రేష్ఠమైన ఋష్యమూక పర్వతంలో ప్రవేశించాను—ఇది మరో కారణం వల్ల వాలికి దురాధర్షమైనది।

Word by Word

• ऋष्यमूकम्: Rishyamuka (mountain)
• ऋष्यमूकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋष्यमूक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य (object of प्रविष्टः)

• गिरिवरम्: best of mountains
• गिरिवरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: गिरि-वर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (वरः गिरिः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ऋष्यमूकम्-विशेषण/अपपद

• भार्याहरणदुःखितः: grieved by the abduction of (my) wife
• भार्याहरणदुःखितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भार्या-हरण-दुःखित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (भार्यायाः हरणेन दुःखितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (of अहम्)

• प्रविष्टः: entered
• प्रविष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कर्तरि भूतकृदन्त (past participle usage); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन

• दुराधर्षम्: hard to assail/inaccessible
• दुराधर्षम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्-आधर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दुर् + आधर्ष); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of ऋष्यमूकम्)

• वालिनः: of Vali
• वालिनः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• कारणान्तरे: for another reason
• कारणान्तरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कारण-अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कारणस्य अन्तरम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; निमित्ते/विषये (for another reason)

Context

'Tormented by the abduction of my wife by Vali, I came to the great Rishyamuka mountain inaccessible to Vali for some other reason.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Rāma
• Vālī
• Ṛṣyamūka

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

When adharma prevails, seeking lawful refuge and protection is legitimate; dharma includes preserving life and seeking righteous support rather than escalating violence.

What is the narrative situation?

Sugrīva tells Rāma he took shelter on Ṛṣyamūka, a place Vālī cannot easily attack due to a separate constraint.

Which character virtue is emphasized?

Prudence (nīti): Sugrīva chooses a defensible refuge to avoid further harm while awaiting rightful help.