Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

सुग्रीवस्य वैरानुकथनम्

Sugriva’s Account of Enmity and Appeal to Rama

स तु दृष्ट्वैव मां रात्रौ सद्वितीयं महाबलः।।प्राद्रवद्भयसन्त्रस्तो वीक्ष्यावां समुपागतौ।अनुद्रुतश्च वेगेन प्रविवेश महाबिलम्।।

sa tu dṛṣṭvaiva māṃ rātrau sadvitīyaṃ mahābalaḥ | prādravad bhayasantrasto vīkṣyāvāṃ samupāgatau | anudrutaś ca vegena praviveśa mahābilam ||

ఆ మహాబలుడు రాత్రివేళ నన్ను సహచరుడితో కూడి చూచిన వెంటనే భయంతో కలవరపడి పరుగెత్తాడు. మేమిద్దరం సమీపిస్తున్నామని చూసి, వెంబడింపబడుతూ కూడా వేగంగా పరిగెత్తి మహాగుహలో ప్రవేశించాడు॥

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अवधारणार्थक
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund); ‘having seen’
evaindeed; just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (immediately/indeed)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया, एकवचन
rātrauat night
rātrau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन
sadvitīyamwith a second (companion)
sadvitīyam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa-dvitīya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सह-समासार्थ): sa (सह) + dvitīya (द्वितीय); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; mām-विशेषण
mahābalaḥthe mighty one
mahābalaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-bala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: mahā (महान्) + bala (बल); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
prādravatran away
prādravat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-drav (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
bhayasantrastaḥterrified with fear
bhayasantrastaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhaya-santrasta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: bhayena santrastaḥ; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvīkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund); ‘having seen’
āvāmthe two of us
āvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), द्विवचन
samupāgatauhaving come near
samupāgatau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-upa-ā-gam (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन; ‘having approached’ (describing āvām)
anudrutaḥbeing chased
anudrutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanu-drut (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘chased/followed in running’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
vegenawith speed
vegena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे
praviveśaentered
praviveśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-viś (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
mahābilama huge cave
mahābilam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā-bila (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: mahā (महान्) + bila (बिल); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

'The powerful demon that night saw me followed by another advancing towards him and fled out of fear. When we chased him, he entered this huge cave in great speed.

S
Sugrīva
V
Vālin
M
Māyāvī (implied as ‘that powerful one’)

FAQs

Dharma as protection: confronting a violent aggressor is portrayed as a necessary response to threat, not mere personal rivalry.

Māyāvī, seeing Sugrīva with Vālin, flees and takes refuge in a huge cave while they pursue him.

Determination and readiness to pursue wrongdoing, while keeping the account factual (satya).