Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

पम्पा

तीर-वर्णनम् / Rama’s Lament at Pampa and the Approach to Rishyamuka

श्रुत्वैतस्य पुरा शब्दमाश्रमस्था मम प्रिया।मामाहूय प्रमुदिताः परमं प्रत्यनन्दत।।।।

śrutvaitasya purā śabdam āśramasthā mama priyā |

mām āhūya pramuditā paramaṁ pratyanandata ||

మునుపు నా ప్రియ సీత ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు, ఇదే శబ్దాన్ని విని ఆనందంతో నన్ను పిలిచి పరమానందంతో ఉల్లసించేది।

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्तः (gerund/absolutive)
एतस्यof this (bird)
एतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
पुराformerly
पुरा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकाल-अव्ययम् (adverb of time: formerly)
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आश्रम-स्थाstaying in the hermitage
आश्रम-स्था:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआश्रम (प्रातिपदिक) + स्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः: आश्रमे स्थिता; विशेषणम् (qualifies प्रिया)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रियाbeloved (woman)
प्रिया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आहूयhaving called
आहूय:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ+ह्वे (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्तः (gerund)
प्रमुदिताdelighted
प्रमुदिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र+मुद् (धातु) → प्रमुदित (क्त-कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (qualifies प्रिया)
परमम्greatly
परमम्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचनम् (adverbial accusative)
प्रत्यनन्दतrejoiced
प्रत्यनन्दत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति+आनन्द् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

'While in the hermitage in the past, my beloved was very glad to hear such sounds, invite me to join her and rejoice again.

S
Sita (implied by mama priyā)
R
Rama (speaker)
H
hermitage (āśrama)

FAQs

The dharma of marital commitment (pativratā/patnī-dharma and the husband’s fidelity) is highlighted through remembrance of mutual joy rooted in lawful, devoted companionship.

Rāma recalls earlier life with Sītā in the āśrama; present separation makes even familiar sounds evoke loss.

Constancy in love and gratitude: Rāma honors shared past happiness and remains emotionally bound to Sītā alone.