Shloka 7

Devanagari script

ऋत्विजोऽपि महात्मानस्त्वर्घ्यमादाय सत्वरम्।।1.50.7।।विश्वामित्राय धर्मेण ददुर्मंन्त्रपुरस्कृतम्।

Transliteration

ṛtvijo ’pi mahātmānas tv arghyam ādāya satvaram | viśvāmitrāya dharmeṇa dadur mantrapuraskṛtam || 1.50.7 ||

Translation

మహాత్ములైన ఋత్వికులు కూడా త్వరగా అర్ఘ్యాన్ని తీసుకొని, మంత్రపూర్వకంగా ధర్మానుసారంగా విశ్వామిత్రునికి సమర్పించారు।

Word by Word

• ऋत्विजः: priests
• ऋत्विजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय/अपि-कार (particle: 'also')

• महात्मानः: great-souled
• महात्मानः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: महान् आत्मा यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ऋत्विजः विशेषणम्

• तु: indeed
• तु: Discourse-Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण/विरोध (particle: 'indeed/but')

• अर्घ्यम्: honor-offering
• अर्घ्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आदाय: having brought
• आदाय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (gerund), अव्ययभाव; 'having taken/brought'

• सत्वरम्: quickly
• सत्वरम्: Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वरम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb): manner

• विश्वामित्राय: to Viśvāmitra
• विश्वामित्राय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन

• धर्मेण: according to rite
• धर्मेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विधिना/न्यायेन (by proper rule)

• ददुः: gave/offered
• ददुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• मन्त्र: mantra/prayer
• मन्त्र: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, समासे पूर्वपद (member)

• पुरस्कृतम्: preceded by
• पुरस्कृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: पुरस् + कृ (धातु)
• Form: क्त (past passive participle) used adjectivally, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् अर्घ्यम्

• मन्त्र-पुरस्कृतम्: accompanied by mantras
• मन्त्र-पुरस्कृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + पुरस्कृत (कृ-धातु, क्त)
• Form: तत्पुरुषसमास: मन्त्रैः पुरस्कृतम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अर्घ्यम् विशेषणम्

Context

O Illustrious sage! thousands of brahmins living in different countries and versed in the study of the vedas have assembled here. The shelters for ascetics are thronged with hundreds of carts. O Great ascetic! let us choose a place where we can stay.

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• arghya
• mantras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma expressed as correct ritual hospitality: honoring a guest—especially a sage—through prescribed offerings and truthful, mantra-grounded conduct.

What is the narrative situation?

During the welcome, Janaka’s priests perform the proper reception rites for Viśvāmitra.

Which character virtue is emphasized?

Collective ritual integrity: the priests’ promptness and correctness uphold sacred order.