HomeRamayanaBala KandaSarga 50Shloka 23
Previous Verse

Shloka 23

यज्ञवाटप्रवेशः जनक-विश्वामित्रसंवादश्च

Arrival at the Sacrificial Ground and Janaka’s Reception

सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा।।1.50.23।।तच्चागमनमव्यग्रं विशालायाश्च दर्शनम्।अहल्यादर्शनं चैव गौतमेन समागमम्।।1.50.24।। महाधनुषि जिज्ञासां कर्तुमागमनं तथा।एतत्सर्वं महातेजा जनकाय महात्मने ।।1.50.25।।निवेद्य विररामाथ विश्वामित्रो महामुनि:।

siddhāśramanivāsaṁ ca rākṣasānāṁ vadhaṁ tathā || 1.50.23 ||

tac cāgamanam avyagraṁ viśālāyāś ca darśanam |

ahalyādarśanaṁ caiva gautamena samāgamam || 1.50.24 ||

mahādhanuṣi jijñāsāṁ kartum āgamanaṁ tathā |

etat sarvaṁ mahātejā janakāya mahātmane || 1.50.25 ||

nivedya virarāmātha viśvāmitro mahāmuniḥ |

మహాతేజస్సు గల మహాముని విశ్వామిత్రుడు మహాత్ముడైన జనకునికి సమస్తం నివేదించాడు—సిద్ధాశ్రమ నివాసం, రాక్షసుల వధ, అవ్యగ్రంగా జరిగిన ప్రయాణం, విశాలానగరి దర్శనం, అహల్యా దర్శనం మరియు గౌతమునితో సమాగమం, అలాగే మహాధనుస్సును గురించి తెలుసుకొనుటకై వచ్చిన సంగతి. అంతటితో అన్నీ చెప్పి ఆయన మౌనమయ్యాడు।

सिद्धाश्रम-निवासम्stay in Siddhāśrama
सिद्धाश्रम-निवासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धाश्रम (प्रातिपदिक) + निवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धाश्रमस्य निवासः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
राक्षसानाम्of the rākṣasas
राक्षसानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
वधम्slaying
वधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle: ‘also/likewise’)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आगमनम् इति)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आगमनम्arrival/journey
आगमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अव्यग्रम्untroubled/undaunted
अव्यग्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअव्यग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आगमनम् इति)
विशालायाःof Viśālā
विशालायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दर्शनम्sight/seeing
दर्शनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अहल्या-दर्शनम्seeing of Ahalyā
अहल्या-दर्शनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअहल्या (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अहल्यायाः दर्शनम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
गौतमेनwith Gautama
गौतमेन:
Sahakari (सह/साकं)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन
समागमम्meeting
समागमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमागम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाधनुषिin the great bow
महाधनुषि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहाधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः (महत् धनुः)
जिज्ञासाम्desire to know/inquiry
जिज्ञासाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजिज्ञासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियापद (infinitive), ‘to do’
आगमनम्arrival/coming
आगमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle: ‘also’)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सर्वम् इति)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-सम्बन्धः (एतत्)
महातेजाःthe greatly radiant one (Viśvāmitra)
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (महत् तेजो यस्य सः)
जनकायto Janaka
जनकाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
महात्मनेto the great-souled (king)
महात्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् आत्मा यस्य)
निवेद्यhaving informed
निवेद्य:
Purvakala (पूर्वकाल/absolutive)
TypeVerb
Rootनि+विद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having reported/informed’
विररामstopped/ceased
विरराम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (temporal particle)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मुनिः)

Eminent officiating priests speedily brought the offerings of worship and paid obeisance to Viswamitra with prayers.

V
Viśvāmitra
J
Janaka
S
Siddhāśrama
R
rākṣasas
V
Viśālā
A
Ahalyā
G
Gautama

FAQs

Transparent purpose and truthful narration: dharma is upheld by clearly stating one’s actions, journey, and intent—especially when approaching a king and a sacred rite.

Viśvāmitra summarizes the preceding events for Janaka, including why they came to Mithilā—to inquire into the famed great bow.

Viśvāmitra’s integrity and clarity of mission: he reports facts without embellishment and concludes respectfully.