Sarga 35

Verse 1

उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभि:।निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत।।1.35.1।।

శోణా నది తీరంలో మహర్షులతో కలిసి రాత్రి శేషాన్ని గడిపి, శుభప్రభాత వేళ విశ్వామిత్ర మహర్షి పలికెను।

Verse 2

सुप्रभाता निशा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते।उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ।।1.35.2।।

హే రామా! రాత్రి సుప్రభాతమైంది; ప్రాతఃకాలపు పూర్వా సంధ్య ప్రారంభమైంది. లేచెయ్, లేచెయ్—నీకు మంగళం కలుగుగాక; ప్రయాణానికి సిద్ధపడు.

Verse 3

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह।।1.35.3।।

ఆయన మాటలు విని రాముడు పూర్వాహ్నిక క్రియలను (ప్రాతఃకర్మలను) ఆచరించాడు. తరువాత ప్రయాణానికి మనసు పెట్టి ఈ వాక్యాన్ని పలికాడు.

Verse 4

अयं शोणश्शुभजलोऽगाध: पुलिनमण्डित:।कतरेण पथा ब्रह्मन् सन्तरिष्यामहे वयम्।।1.35.4।।

హే బ్రహ్మన్! ఈ శోణ నది శుభజలములతో నిండినది, అగాధంగా లోతైనది, పులినములతో అలంకృతమైనది. మేము ఏ మార్గమున దీన్ని దాటుదుము?

Verse 5

एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षय:।।1.35.5।।

రాముడు ఇలా పలికినప్పుడు విశ్వామిత్రుడు అన్నాడు—“ఇదే నేను సూచించిన మార్గం; ఇదే మార్గమున మహర్షులు గమిస్తారు.”

Verse 6

एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता।पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च।।1.35.6।।

ధీమంతుడైన విశ్వామిత్రుని ఉపదేశం పొందిన ఆ మహర్షులు ముందుకు సాగారు; మార్గమధ్యంలో నానావిధమైన వనాలను చూస్తూ వెళ్లారు.

Verse 7

ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा।जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम्।।1.35.7।।

వారు దీర్ఘ మార్గాన్ని సాగి, అర్ధదినం గడిచిన వేళ, మునులు సేవించే నదులలో శ్రేష్ఠమైన పవిత్ర జాహ్నవీ నదిని దర్శించారు।

Verse 8

तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम्।बभूवुर्मुदिता स्सर्वे मुनयस्सह राघवा:।।1.35.8।।

పుణ్యజలముతో, హంసలు మరియు సారసపక్షులు విహరించే ఆ నదిని చూసి, రాఘవులతో కూడిన మునులందరూ పరమానందంతో ముదితులయ్యారు।

Verse 9

तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम्।ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवता:।।1.35.9।।हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धवि: ।विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसा:।।1.35.10।।विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्तत:।

అనంతరం ఆ నది తీరంలో వారు తాత్కాలిక నివాసాన్ని ఏర్పాటు చేసిరి। తరువాత ఆచారానుసారం స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం సమర్పించి, అగ్నిహోత్రాలలో ఆహుతులు అర్పించి, అమృతసమమైన హవిశ్శేషాన్ని ప్రాశనం చేసి, హర్షితమనస్సులతో పవిత్ర జాహ్నవీ (గంగా) తీరానికి ప్రవేశించిరి—మహాత్ముడు విశ్వామిత్రుని చుట్టూరా పరివేష్టించి।

Verse 10

तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम्।ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवता:।।1.35.9।।हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धवि: ।विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसा:।।1.35.10।।विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्तत:।

అనంతరం వారు ఆ నదీ తీరంలో నివాసస్థానాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. విధిప్రకారం స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం సమర్పించారు; అగ్నిహోత్ర కర్మలు నిర్వహించి, అమృతసమమైన పవిత్ర హవిష్యప్రసాదాన్ని స్వీకరించారు. శుచిగా, ఆనందితమనస్సుతో వారు జాహ్నవీ పవిత్ర తీరంలో ప్రవేశించి, మహాత్ముడు విశ్వామిత్రుని చుట్టూ అన్ని వైపులా పరివేష్టించి నిలిచారు।

Verse 11

अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.35.11।। भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्।।1.35.12।।

అప్పుడు అక్కడే రాముడు విశ్వామిత్రునితో పలికెను—“భగవన్, త్రిపథగా గంగా నది విషయము వినదలచితిని। ఆమె త్రిలోకములను అధిగమించి నదనదీపతి సాగరుని ఎలా చేరెను?”

Verse 12

अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.35.11।। भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्।।1.35.12।।

రాముని వాక్యముచే ప్రేరితుడైన మహాముని విశ్వామిత్రుడు గంగాదేవి జన్మమును, ఆమె ప్రవాహవృద్ధిని వివరించుటకు ఆరంభించెను।

Verse 13

चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनि:।वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे।।1.35.13।।

రాముని వాక్యముచే ప్రేరితుడైన మహాముని విశ్వామిత్రుడు గంగాదేవి జన్మమును, ఆమె ప్రవాహవృద్ధిని వివరించుటకు ఆరంభించెను।

Verse 14

शैलेन्द्रो हिमवान्नाम धातूनामाकरो महान्।तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि।।1.35.14।।

“హే రామ, హిమవాన్ అనే పర్వతరాజు ధాతు-రత్నముల మహానిధి. అతనికి ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉండిరి; భూమిపై రూపములో వారు సాటిలేనివారు।”

Verse 15

या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा।नाम्ना मनोरमा नाम पत्नी हिमवत: प्रिया।।1.35.15।।

హే రామా! ఆ ఇద్దరి తల్లి సుమధ్యమా మేరుపర్వతపు కుమార్తె. ఆమె హిమవంతునికి అత్యంత ప్రియమైన భార్య; ‘మనోరమా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 16

तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतस्सुता।उमा नाम द्वितीयाभून्नाम्ना तस्यैव राघव।।1.35.16।।

హే రాఘవా! ఆమె నుండే ఈ గంగా జన్మించింది—హిమవంతుని జ్యేష్ఠ కుమార్తె. అలాగే అతనికి రెండవ కుమార్తె ‘ఉమా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 17

अथ ज्येष्ठां सुरास्सर्वे देवतार्थचिकीर्षया। शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।।1.35.17।।

అనంతరం దేవకార్యాన్ని సిద్ధింపజేయాలనే సంకల్పంతో సమస్త దేవతలు శైలేంద్రుడైన హిమవంతుని వద్దకు వెళ్లి, అతని జ్యేష్ఠ కుమార్తె—త్రిపథగా నది గంగను—వరించగా కోరారు.

Verse 18

ददौ धर्मेण हिमवान् तनयां लोकपावनीम्।स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया।।1.35.18।।

త్రిలోకాల హితాన్ని కోరుతూ, ధర్మానుసారంగా హిమవాన్ లోకపావని, స్వేచ్ఛాపథగామిని అయిన తన కుమార్తె గంగను సమర్పించాడు.

Verse 19

प्रतिगृह्य ततो देवास्त्रिलोकहितकारिण:।गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना।।1.35.19।।

అనంతరం త్రిలోకాల హితాన్ని కోరే దేవతలు గంగను స్వీకరించి, ఆమెను వెంట తీసుకొని అంతరాత్మలో కృతార్థతతో బయలుదేరారు.

Verse 20

या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद्रघुनन्दन।उग्रं सा व्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना।।1.35.20।।

హే రఘునందన! హిమవానుని మరొక శైలదుహిత కన్య, తపస్సే ధనముగా గలది; ఆమె ఉగ్ర వ్రతాన్ని ఆశ్రయించి ఘోర తపస్సు చేసింది.

Verse 21

उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरस्सुताम्।रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम्।।1.35.21।।

పర్వతశ్రేష్ఠుడైన హిమవాన్ ఉగ్ర తపస్సుతో యుక్తమైన, లోకనమస్కృతమైన ఉమను అపరూపుడైన రుద్రునకు సమర్పించాడు.

Verse 22

एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते।गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव।।1.35.22।।

హే రాఘవా! ఇవి శైలరాజ హిమవంతుని లోకనమస్కృతమైన ఇద్దరు కుమార్తెలు—నదులలో శ్రేష్ఠమైన గంగా మరియు దేవి ఉమ కూడా.

Verse 23

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगा नदी।खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ।।1.35.23।।

హే తాతా, గతి గలవారిలో శ్రేష్ఠుడా! త్రిపథగా నది గంగా ఎలా మొదట ఆకాశానికి చేరిందో, అది అంతా నీకు వివరించాను.

Verse 24

सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रस्य सुता तदा।सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी।।1.35.24।।

అప్పుడు ఆ రమ్యమైన సురనది, శైలేంద్రుని కుమార్తె, దేవలోకానికి आरोహించింది—పాపనాశిని జలవాహిని.