Ramayana — Bala Kanda, Sarga 33, Shloka 20

कुशनाभकन्याशतविवाहः — The Marriage of Kuśanābha’s Hundred Daughters

and the Birth of Brahmadatta

Devanagari script

स बुद्धिं कृतवान् राजा कुशनाभस्सुधार्मिक:।ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा।।1.33.20।।

Transliteration

sa buddhiṁ kṛtavān rājā kuśanābhaḥ sudhārmikaḥ |

brahmadattāya kākutstha dātuṁ kanyāśataṁ tadā ||1.33.20||

Translation

ఓ కాకుత్స్థా! సుధార్మికుడైన రాజు కుశనాభుడు అప్పుడు బ్రహ్మదత్తునకు తన వందమంది కుమార్తెలను ఇవ్వాలని నిర్ణయించెను.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• बुद्धिम्: a resolve
• बुद्धिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘decision/resolve’

• कृतवान्: made/formed
• कृतवान्: Kriya (क्रिया; participial predicate)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
• Form: क्तवत्-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; finite-sense ‘made/formed’

• राजा: king
• राजा: Karta (कर्ता; apposition)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कुशनाभः: Kuśanābha
• कुशनाभः: Karta (कर्ता; apposition)
• Type: Noun
• Root: कुशनाभ (प्रातिपदिक; proper noun)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुधार्मिकः: very righteous
• सुधार्मिकः: Visheshana (विशेषण of ‘राजा’)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गपूर्वक विशेषण

• ब्रह्मदत्ताय: to Brahmadatta
• ब्रह्मदत्ताय: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मदत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; सम्प्रदान

• काकुत्स्थ: O Kakutstha (Rama)
• काकुत्स्थ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: काकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• दातुम्: to give
• दातुम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + तुमुन्
• Form: तुमुनन्त (infinitive)

• कन्या-शतम्: a hundred maidens
• कन्या-शतम्: Karma (कर्म/Object of ‘दातुम्’)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (शतं कन्यानाम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

Context

O Rama, then the highly righteous king Kusanabha decided to give his hundred daughters to Brahmadatta".

Characters & Entities

• Kūśanābha
• Brahmadatta
• Rāma (Kakutstha)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

A king’s duty includes arranging socially sanctioned, protective alliances for his children—marriage as a dharmic institution restoring dignity and order.

What is the narrative situation?

After the daughters’ suffering and their later relief, Kūśanābha chooses Brahmadatta as their husband.

Which character virtue is emphasized?

Kūśanābha’s responsibility and righteousness in making a decision aimed at his daughters’ welfare.