Sarga 26

Verse 1

मुनेर्वचनमक्लीबं श्रुत्वा नरवरात्मज:।राघव: प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रत्युवाच दृढव्रत:।।1.26.1।।

ముని యొక్క అకాతరమైన, పురుషోచితమైన వచనాన్ని విని నరశ్రేష్ఠుని కుమారుడైన రాఘవుడు దృఢవ్రతుడై అంజలి ఘటించి ప్రత్యుత్తరం పలికెను.

Verse 2

पितुर्वचननिर्देशात्पितुर्वचनगौरवात्। वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यमविशङ्कया।।1.26.2।।

పితృవాక్య ఆదేశం వల్ల, పితృవాక్య గౌరవం కోసం, అలాగే ఇది కౌశికుడు (విశ్వామిత్రుడు) చెప్పిన మాట కూడా కాబట్టి—ఇది సందేహం లేకుండా చేయవలసినదే।

Verse 3

अनुशिष्टोऽस्म्ययोध्यायां गुरुमध्ये महात्मना।पित्रा दशरथेनाहं नावज्ञेयं हि तद्वच:।।1.26.3।।

అయోధ్యలో గురువుల మధ్య మహాత్ముడైన నా తండ్రి దశరథుడు నాకు ఉపదేశించాడు; కనుక ఆయన వచనాన్ని నేను అవమానించకూడదు।

Verse 4

सोऽहं पितुर्वचश्श्रुत्वा शासनाद्ब्रह्मवादिन:।करिष्यामि न सन्देहस्ताटकावधमुत्तमम्।।1.26.4।।

పితృవాక్యము విని, బ్రహ్మవాది ముని ఆజ్ఞను అనుసరించి, నేను నిశ్చయంగా తాటకావధను చేయుదును—సందేహమే లేదు।

Verse 5

गोब्राह्मणहितार्थाय देशस्यास्य सुखाय च।तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुमुद्यत:।।1.26.5।।

గోబ్రాహ్మణహితార్థమునకును, ఈ దేశసుఖార్థమునకును, హే అప్రమేయ పరాక్రముడా, నీ వచనమును నెరవేర్చుటకు నేను సిద్ధుడను।

Verse 6

एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बध्वा मुष्टिमरिन्दम:।ज्याशब्दमकरोत्तीव्रं दिशश्शब्देन नादयन्।।1.26.6।।

ఇట్లు పలికి శత్రుదముడు ధనుస్సు మధ్యభాగమున ముష్టిని బిగించి, తీవ్రమైన జ్యానాదమును చేసెను; ఆ శబ్దముతో దిక్కులు మార్మోగెను।

Verse 7

तेन शब्देन वित्रस्तास्ताटकावनवासिन:।ताटका च सुसंक्रुद्धा तेन शब्देन मोहिता।।1.26.7।।

ఆ శబ్దముచే తాటకావనవాసులు భయపడిరి; తాటక కూడా అత్యంత క్రోధముతో ఆ శబ్దముచే కలవరపడెను।

Verse 8

तं शब्दमभिनिध्याय राक्षसी क्रोधमूर्छिता।श्रुत्वा चाभ्यद्रवद्वेगाद्यतश्शब्दो विनिस्सृत:।।1.26.8।।

ఆ శబ్దాన్ని మనసులో నిలుపుకొని ఆ రాక్షసి కోపముతో మూర్ఛితయై, అది వినగానే ఏ దిశ నుండి శబ్దం వెలువడిందో ఆ దిశకు వేగంగా పరిగెత్తింది.

Verse 9

तां दृष्ट्वा राघव: क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम्।प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत।।1.26.9।।

ఆమెను కోపంతో వికృతరూపిణిగా, వికృతముఖినిగా, అపారకాయగా చూచి రాఘవుడు (రాముడు) లక్ష్మణునితో పలికెను.

Verse 10

पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं दारुणं वपु:।भिद्येरन् दर्शनादस्या भीरूणां हृदयानि च।।1.26.10।।

లక్ష్మణా, చూడు—ఈ యక్షిణి యొక్క భైరవమైన, దారుణమైన రూపాన్ని; దీని దర్శనమాత్రాన భీరువుల హృదయాలుకూడా భయంతో చీలిపోతాయి.

Verse 11

एनां पश्य दुराधर्षां मायाबलसमन्विताम्।विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम्।।1.26.11।।

దీనిని చూడు—ఇది దురాధర్ష, మాయాబలంతో సమన్వితమైనది. నేడు దీని చెవులు మరియు ముక్కు చివరను కోసి దీనిని వెనుదిరిగేలా చేస్తాను.

Verse 12

न ह्येनामुत्सहे हन्तुं स्त्रीस्वभावेन रक्षिताम्।वीर्यं चास्यां गतिं चापि हनिष्यामीति मे मति:।।1.26.12।।

స్త్రీ స్వభావమనే కారణంతో రక్షితమైన ఈమెను నేను సంహరించదలచుకోను. నా నిర్ణయం ఇదే—ఈమె యొక్క వీర్యమును మరియు గమనశక్తిని రెండింటినీ నశింపజేస్తాను.

Verse 13

एवं ब्रुवाणे रामे तु ताटका क्रोधमूर्छिता।उद्यम्य बाहू गर्जन्ती राममेवाभ्यधावत।।1.26.13।।

రాముడు అలా పలికిన వెంటనే తాటక కోపావేశంతో మూర్ఛితురాలైంది. ఆమె భుజాలు ఎత్తి గర్జిస్తూ నేరుగా రాముని మీదకు దూసుకొచ్చింది।

Verse 14

विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिर्हुङ्कारेणाभिभर्त्स्यताम्।स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत।।1.26.14।।

అప్పుడు బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్రుడు ఘోర హుంకారంతో ఆమెను భర్త్సించి, “ఇద్దరు రాఘవులకు శుభం కలుగుగాక; జయం కలుగుగాక” అని పలికాడు।

Verse 15

उद्धून्वाना रजो घोरं ताटका राघवावुभौ।रजोमोहेन महता मुहूर्तं सा व्यमोहयत्।।1.26.15।।

భయంకరమైన ధూళిని ఎగదోసుతూ తాటక, ఆ మహా ధూళిజనిత మోహంతో ఇద్దరు రాఘవులను క్షణకాలం మోహింపజేసింది।

Verse 16

ततो मायां समास्थाय शिलावर्षेण राघवौ।अवाकिरत्सुमहता ततश्चुक्रोध राघव:।।1.26.16।।

తర్వాత మాయను ఆశ్రయించి ఆమె ఇద్దరు రాఘవులపై మహా శిలావర్షాన్ని కురిపించింది; అది చూసి రాఘవుడు (రాముడు) కోపంతో మండిపోయాడు।

Verse 17

शिलावर्षं महत्तस्याश्शरवर्षेण राघव:।प्रतिहत्योपधावन्त्या: करौ चिच्छेद पत्रिभि: ।।1.26.17।।

రాఘవుడు (రాముడు) ఆమె మహా శిలావర్షాన్ని శరవర్షంతో ప్రతిహతం చేశాడు; ఆమె దూసుకొస్తుండగా పదునైన బాణాలతో ఆమె రెండు చేతులను తెగగొట్టాడు।

Verse 18

ततश्छिन्नभुजां श्रान्तामभ्याशे परिगर्जतीम्।सौमित्रिरकरोत्क्रोधाद्धृतकर्णाग्रनासिकाम्।।1.26.18।।

అప్పుడు భుజాలు ఛిన్నమై శ్రాంతురాలై సమీపంలో గర్జిస్తున్న ఆమెను చూసి సౌమిత్రి లక్ష్మణుడు క్రోధంతో ఆమె కర్ణాగ్రాలను, నాసికాగ్రాన్ని కోసివేశాడు।

Verse 19

कामरूपधरा सद्य: कृत्वा रूपाण्यनेकश: ।अन्तर्धानं गता यक्षी मोहयन्तीव मायया ।।1.26.19।।अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार ह ।

కామరూపధారిణి అయిన ఆ యక్షి క్షణమాత్రంలో అనేక రూపాలు ధరించి, మాయతో మోహింపజేస్తున్నట్లుగా అంతర్ధానమైంది। తరువాత భయంకరమైన రాళ్ల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ ఆమె భీతికరంగా సంచరించింది।

Verse 20

ततस्तावश्मवर्षेण कीर्यमाणौ समन्तत:।।1.26.20।।दृष्ट्वा गाधिसुतश्श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्।

అప్పుడు అన్ని వైపుల నుంచీ రాళ్ల వర్షంతో కొట్టబడుతున్న ఆ ఇద్దరిని చూసి, శ్రీమంతుడైన గాధిసుతుడు (విశ్వామిత్రుడు) ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 21

अलं ते घृणया राम पापैषा दुष्टचारिणी।।1.26.21।।यज्ञविघ्नकरी यक्षी पुरावर्धति मायया।

ఓ రామా, నీ కరుణ చాలును। ఈమె పాపిని, దుష్టాచారిణి—యజ్ఞవిఘ్నకారిణి యక్షి; మాయాబలంతో మళ్లీ పూర్వవలె బలవంతురాలవుతుంది।

Verse 22

वध्यतां तावदेवैषा पुरा सन्ध्या प्रवर्तते।।1.26.22।।रक्षांसि सन्ध्याकालेषु दुर्धर्षाणि भवन्ति वै।

సంధ్య ప్రవేశించకముందే దీనిని వెంటనే వధించాలి; ఎందుకంటే సంధ్యాకాలంలో రాక్షసులు నిజంగా అత్యంత దుర్జయులవుతారు।

Verse 23

इत्युक्तस्तु तदा यक्षी अश्मवृष्ट्याभिवर्षतीम्।।1.26.23।।दर्शयन् शब्दवेधित्वं तां रुरोध स सायकै:।

అలా చెప్పబడినప్పుడు, రాళ్ల వర్షం కురిపిస్తున్న ఆ యక్షీని రాముడు శబ్దవేధనైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు।

Verse 24

सा रुद्धा शरजालेन मायाबलसमन्विता।।1.26.24।।अभिदुद्राव काकुत्स्थं लक्ष्मणं च विनेदुषी।

బాణజాలంతో అడ్డుకోబడిన, మాయాబలంతో సమన్వితమైన ఆ రాక్షసి గర్జిస్తూ కాకుత్స్థ రాముని మరియు లక్ష్మణుని మీదికి దూసుకొచ్చింది।

Verse 25

तामापतन्तीं वेगेन विक्रान्तामशनीमिव।।1.26.25।।शरेणोरसि विव्याथ सा पपात ममार च।

వేగంగా దూసుకొచ్చి వజ్రంలా ప్రబలంగా ముందుకు వచ్చిన ఆమెను ఆయన ఒక బాణంతో వక్షస్థలంలో ఛేదించాడు; ఆమె కూలి మరణించింది।

Verse 26

तां हतां भीमसङ्काशां दृष्ट्वा सुरपतिस्तदा।।1.26.26।।साधु साध्विति काकुत्स्थं सुराश्च समपूजयन्।

భయంకరాకారమైన ఆమె హతమైందని చూసి, దేవాధిపతి ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలు ‘సాధు! సాధు!’ అని పలుకుతూ కాకుత్స్థ రాముని సత్కరించారు।

Verse 27

उवाच परमप्रीत स्सहस्राक्ष: पुरन्दर:।।1.26.27।।सुराश्च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रमथाब्रुवन्।

అప్పుడు సహస్రనేత్రుడు పురందరుడైన ఇంద్రుడు పరమానందంతో, సమస్త దేవతలతో కలిసి హర్షించి విశ్వామిత్రునితో పలికెను।

Verse 28

मुने कौशिक भद्रं ते सेन्द्रास्सर्वे मरुद्गणा:।।1.26.28।।तोषिता: कर्मणाऽनेन स्नेहं दर्शय राघवे।

హే ముని కౌశికా, నీకు మంగళం కలుగుగాక. ఇంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు, మరుద్గణాలు ఈ కార్యంతో తృప్తి పొందారు; రాఘవునిపై నీ స్నేహానుగ్రహాన్ని చూపుము।

Verse 29

प्रजापतेर्भृशाश्वस्य पुत्रान् सत्यपराक्रमान्।।1.26.29।।तपोबलभृतो ब्रह्मन् राघवाय निवेदय।

హే బ్రహ్మర్షీ, ప్రజాపతి భృశాశ్వుని సత్యపరాక్రములైన పుత్రులు—తపోబలంతో నిలిచిన ఆ దివ్యాస్త్రాలను—రాఘవునికి సమర్పించుము।

Verse 30

पात्रभूतश्च ते ब्रह्मंस्तवानुगमने धृत:।।1.26.30।।कर्तव्यं च महत्कर्म सुराणां राजसूनुना।

హే బ్రహ్మర్షీ, ఇతడు నీ అనుగమనంలో స్థిరుడై యోగ్యపాత్రుడుగా ఉన్నాడు; దేవతల హితార్థం మహత్తర కార్యం ఈ రాజకుమారునిచేతనే చేయబడవలెను।

Verse 31

एवमुक्त्वा सुरास्सर्वे हृष्टा जग्मुर्यथागतम्।।1.26.31।।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य ततस्सन्ध्या प्रवर्तते।

ఇలా పలికి సమస్త దేవతలు హర్షంతో వచ్చినట్లే తిరిగి వెళ్లిపోయారు. విశ్వామిత్ర మునిని అగ్రస్థానంలో గౌరవించి, అప్పుడు సంధ్యా సమయం ప్రవేశించింది.

Verse 32

ततो मुनिवर: प्रीतस्ताटकावधतोषित:।।1.26.32।।मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत्।

అప్పుడు తాటకావధంతో తృప్తి పొందిన మునివరుడు ఆనందించి, రాముని శిరస్సును స్నేహంతో ముద్దుపెట్టి ఈ మాటలు పలికాడు.

Verse 33

इहाद्य रजनीं राम वसेम शुभदर्शन।।1.26.33।।श्व: प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम।

హే శుభదర్శన రామా! ఈ రోజు రాత్రి మనం ఇక్కడే నివసిద్దాం; రేపు ఉదయాన్నే నా ఆశ్రమస్థానానికి వెళ్దాం.

Verse 34

विश्वामित्रवच: श्रुत्वा हृष्टो दशरथात्मज:।।1.26.34।।उवास रजनीं तत्र ताटकाया वने सुखम्।

విశ్వామిత్రుని వాక్యాలు విని దశరథ కుమారుడు హర్షించి, తాటకా వనంలో అక్కడే సుఖంగా రాత్రి గడిపాడు.

Verse 35

मुक्तशापं वनं तच्च तस्मिन्नेव तदाहनि।।1.26.35।।रमणीयं विबभ्राज यथा चैत्ररथं वनम्।

అదే రోజున శాపముక్తమైన ఆ వనం కూడా మనోహరంగా మారి, చైత్రరథ వనంలా ప్రకాశించింది.

Verse 36

निहत्य तां यक्षसुतां स राम:प्रशस्यमानस्सुरसिद्धसङ्घै:।उवास तस्मिन्मुनिना सहैवप्रभातवेलां प्रतिबोध्यमान:।।1.26.36।।

ఆ యక్షకుమార్తెను సంహరించిన శ్రీరాముడు దేవసిద్ధగణములచే ప్రశంసింపబడి, అక్కడే మునితో కలిసి నివసించాడు; ప్రభాతవేళ (ప్రయాణం కొనసాగించుటకు) మేల్కొలుపబడెను।