Valmiki Ramayana 2.99.10: Ayodhya Kanda, Sarga 99, Shloka 10

चित्रकूटप्राप्तिः

Bharata Reaches Chitrakuta and Beholds Rama

Devanagari script

उच्चैर्बद्धानि चीराणि लक्ष्मणेन भवेदयम्।अभिज्ञानकृतः पन्था अकाले गन्तुमिच्छता।।2.99.10।।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.99.10

Transliteration

uccair baddhāni cīrāṇi lakṣmaṇena bhaved ayam |

abhijñānakṛtaḥ panthā akāle gantum icchatā ||2.99.10||

Translation

ఎత్తుగా కట్టబడిన ఈ వల్కలవస్త్రాలు కనిపిస్తున్నాయి. అసమయములోనూ వెళ్లదలచినప్పుడు మార్గం తెలిసేలా, లక్ష్మణుడు గుర్తింపుకోసం ఈ దారిని సూచించి ఉంచినట్టే.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उच्चैः: aloft
• उच्चैः: क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: उच्चैः (अव्यय)
• Form: प्रकार/स्थानवाचक-अव्ययम् (adverb: aloft/on high)

• बद्धानि: fastened
• बद्धानि: विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बन्ध् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; चीराणि इति विशेषणम्

• चीराणि: bark-garments/strips of bark
• चीराणि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: चीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्

• लक्ष्मणेन: by Lakshmana
• लक्ष्मणेन: कर्तृकरण/कर्ता (Agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• भवेत्: might be / must be
• भवेत्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अयम्: this
• अयम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पन्थाः इति विशेष्यस्य निर्देशः

• अभिज्ञानकृतः: made as a mark (for recognition)
• अभिज्ञानकृतः: विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अभिज्ञान + कृत (प्रातिपदिक-समास)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘अभिज्ञानस्य कृतः’

• पन्थाः: path
• पन्थाः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अकाले: at an unseasonable time
• अकाले: अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
• Type: Noun
• Root: अकाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; कालाधिकरणम्

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: प्रयोजन/अनन्तरक्रिया (Purpose infinitive)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोगः

• इच्छता: by (one) wishing
• इच्छता: कर्ता/करण (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इष् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; लक्ष्मणेन इत्यस्य विशेषणम्

Context

Here are long bark garments fastened on lofty places as marks of identification left by Lakshmana, to locate the path at odd times which may be needed while going out.

Characters & Entities

• Lakshmana
• bark garments (cīra)
• path/route

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as foresight in protection: Lakshmana’s markings show responsible care for safe movement and return, supporting the righteous mission.

What is the narrative situation?

While following traces in the forest, Bharata identifies Lakshmana’s deliberate signs—bark cloth tied high—to mark the route.

Which character virtue is emphasized?

Lakshmana’s vigilance and practical wisdom—he anticipates danger and prepares guidance for difficult travel conditions.