Sarga 34

Verse 1

ततश्शूर्पणखां दृष्ट्वा ब्रुवन्तीं परुषं वचः।अमात्यमध्ये सङ्क्रुद्धः परिपप्रच्छ रावणः।।।।

అప్పుడు మంత్రుల మధ్య శూర్పణఖ కఠిన వచనాలు పలుకుతుండగా చూసి, రావణుడు కోపంతో ఆమెను మరింతగా ప్రశ్నించాడు।

Verse 2

कश्च रामः कथंवीर्यः किंरूपः किंपराक्रमः।किमर्थं दण्डकारण्यं प्रविष्टस्सुदुरासदम्।।।।

ఆ రాముడు ఎవడు? అతని బలం ఏ విధమైనది, రూపం ఏ విధమైనది, పరాక్రమం ఎంతటి? మరి అతడు అతి దుర్గమమైన దండకారణ్యంలో ఏ ప్రయోజనంతో ప్రవేశించాడు?

Verse 3

आयुधं किञ्च रामस्य निहता येन राक्षसाः।खरश्च निहतस्संख्ये दूषणस्त्रिशिरास्तथा।।।।

రాముని ఏ ఆయుధంతో రాక్షసులు హతమయ్యారు? యుద్ధంలో ఖరుడు హతుడయ్యాడు; అలాగే దూషణుడు, త్రిశిరుడూ.

Verse 4

इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसी क्रोधमूर्छिता।ततो रामं यथातत्वमाख्यातुमुपचक्रमे।।।।

రాక్షసేంద్రుడు ఇలా పలికిన వెంటనే ఆ రాక్షసి కోపముతో మూర్ఛితురాలైంది. అనంతరం ఆమె రాముని యథాతథ స్వరూపాన్ని వివరించుటకు ప్రారంభించింది.

Verse 5

दीर्घबाहुर्विशालाक्ष श्चीरकृष्णाजिनाम्बरः।कन्दर्पसमरूपश्च रामो दशरथात्मजः।।।।

దశరథుని కుమారుడైన రాముడు దీర్ఘబాహువు, విశాలనేత్రుడు; వల్కలమును, కృష్ణాజినమును ధరించి, రూపంలో సాక్షాత్తు కందర్పుని సమానుడు.

Verse 6

शक्रचापनिभं चापं विकृष्य कनकाङ्गदम्।दीप्तान् क्षिपति नाराचान्सर्पानिव महाविषान्।।।।

కనకాంగదాలు ధరించిన వాడు శక్రచాపసమానమైన ధనుస్సును బలంగా లాగి, మహావిషసర్పాలవలె జ్వలించే నారాచ బాణాలను విసురుతాడు.

Verse 7

नाददानं शरान्घोरान्नमुञ्चन्तं शिलीमुखान्।न कार्मुकं विकर्षन्तं रामं पश्यामि संयुगे।।।।

యుద్ధంలో రాముడు ఎక్కడా ఆగినట్లు నేను చూడలేదు—భయంకర బాణాలను ఎత్తుటలోనూ, శిలీముఖాలను విడిచుటలోనూ, ధనుస్సును లాగుటలోనూ; ఆయన కార్యం నిరంతరం సాగింది.

Verse 8

हन्यमानं तु तत्सैन्यं पश्यामि शरवृष्टिभिः।इन्द्रेणेवोत्तमं सस्यमाहतन्त्वश्मवृष्टिभिः।।।।

శరవృష్టులతో ఆ సైన్యం నశించుట నేను చూచితిని; ఇంద్రుడు శిలావృష్టితో పండిన ఉత్తమ పంటను కొట్టివేసినట్లుగా.

Verse 9

रक्षसां भीमरूपाणां सहस्राणि चतुर्दश।निहतानि शरै स्तीक्ष्णैस्तेनैकेन पदातिना।।।।अर्धाधिकमुहूर्तेन खरश्च सहदूषणः।

భయంకరరూపులైన రాక్షసుల పద్నాలుగు వేల మందిని ఆ ఒక్క పాదాతి వీరుడు పదునైన బాణాలతో సంహరించాడు; ఇంకా ముహూర్తన్నరలో దూషణుడితో కూడ ఖరుని కూడా నేలకూల్చాడు।

Verse 10

ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः।।।।एका कथञ्चिन्मुक्ताहं परिभूय महात्मना।स्त्रीवधं शङ्कमानेन रामेण विदितात्मना।।।।

ఋషులకు అభయము ప్రసాదించబడింది; దండకారణ్యంలో క్షేమశాంతి స్థాపితమైంది. స్త్రీవధమునకు సంకోచించే ఆత్మజ్ఞ మహాత్ముడైన శ్రీరామునిచే అవమానింపబడి కూడా నేను ఒంటరిగా ఏదో విధంగా ప్రాణాలతో తప్పించుకున్నాను.

Verse 11

ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः।।3.34.10।।एका कथञ्चिन्मुक्ताहं परिभूय महात्मना। स्त्रीवधं शङ्कमानेन रामेण विदितात्मना।।3.34.11।।

ఋషులకు అభయము దక్కింది; దండకారణ్యం క్షేమశాంతితో నిండింది. స్త్రీవధమునకు సంకోచించే ఆత్మజ్ఞ మహాత్ముడైన శ్రీరామునిచే అవమానింపబడి కూడా నేను ఒంటరిగా ఏదో విధంగా జీవించి తప్పించుకున్నాను.

Verse 12

भ्राता चास्य महातेजा गुणतस्तुल्यविक्रमः।अनुरक्तश्च भक्तश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान्।।।।

మరియు ఆయన సోదరుడు మహాతేజస్సుతో ప్రకాశించువాడు, గుణములలోను పరాక్రమములోను ఆయనతో సమానుడు—లక్ష్మణుడు అనే వీరుడు; అనురక్తుడూ భక్తుడూ అతి విశ్వాసుడూ.

Verse 13

अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तो बुद्धिमान्बली।रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः।।।।

అతడు అన్యాయమునకు అసహనుడు, దుర్జయుడు, జేత, పరాక్రమశాలి, బుద్ధిమంతుడు, బలవంతుడు; శ్రీరాముని కుడి భుజమువలె—నిత్యం ఆయన ప్రాణమే బయట సంచరించునట్లు ఉన్నాడు.

Verse 14

रामस्य तु विशालाक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना।धर्मपत्नी प्रिया भर्तुर्नित्यं प्रियहिते रता।।।।

శ్రీరాముని ధర్మపత్ని విశాలాక్షి; ఆమె ముఖము పూర్ణచంద్రుని వలె ప్రకాశించును. ఆమె భర్తకు అత్యంత ప్రియురాలు, నిత్యం ఆయనకు ప్రియమైనదానిలోను హితమైనదానిలోను రతయై ఉంటుంది.

Verse 15

सा सुकेशी सुनासोरुस्सुरूपा च यशस्विनी।देवतेव वनस्यास्य राजते श्रीरिवापरा।।।।

ఆమె సుకేశి, సునాసిక, సుందర ఊరువులతో శోభించే సురూపిణి, యశస్విని. ఈ అరణ్యంలో ఆమె ఈ వనాధిష్ఠాత్రీ దేవతవలె, మరొక శ్రీదేవిలా ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 16

तप्तकाञ्चनवर्णाभा रक्ततुङ्गनखी शुभा।सीता नाम वरारोहा वैदेही तनुमध्यमा।।।।

తప్త స్వర్ణవర్ణకాంతితో మెరసే, ఎర్రగా పైకి లేచిన నఖాలు కలిగిన శుభలక్షణా—ఆమె ‘సీత’ అనే నామధేయం గల వరారోహా వైదేహి, సన్నని నడుము కలది.

Verse 17

नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किन्नरी।नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले।।।।

దేవీ గానీ, గంధర్వీ గానీ, యక్షీ గానీ, కిన్నరీ గానీ—ఇంతటి రూపవతిని నేను భూమిపై ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడలేదు.

Verse 18

यस्य सीता भवेद्भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेत्।अतिजीवेत्स सर्वेषु लोकेष्वपि पुरन्दरात्।।।।

ఎవరి భార్య సీత అవుతుందో, ఎవరిని ఆమె హర్షంతో ఆలింగనం చేస్తుందో—అతడు అన్ని లోకాలలోనూ పురందరుడు (ఇంద్రుడు) కంటే తన్ను అధిక ధన్యుడిగా భావించి, దీర్ఘజీవిగా ఉండాలని కోరుకుంటాడు.

Verse 19

सा सुशीला वपुश्श्लाघ्या रूपेणाप्रतिमा भुवि।तवानुरूपा भार्या स्यात्त्वं च तस्यास्तथा पतिः।।।।

ఆమె సుశీల, ఆమె దేహసౌందర్యం ప్రశంసనీయం, రూపంలో భూమిపై ఆమెకు సాటి లేదు. ఆమె నీకు తగిన భార్య అవుతుంది; నీవు కూడా ఆమెకు తగిన భర్తవు.

Verse 20

तां तु विस्तीर्णजघनां पीनश्रोणिपयोधराम्।भार्यार्थे च तवानेतुमुद्यताहं वराननाम्।।।।विरूपितास्मि क्रूरेण लक्ष्मणेन महाभुज।

ఆ స్త్రీని—విస్తారమైన నితంబములు గలదానిని, పుష్టమైన తొడలు మరియు స్తనములు గలదానిని, సుందర ముఖముగలదానిని—నీ భార్యగా తీసుకొని రావడానికి నేను బయలుదేరాను. కాని ఓ మహాబాహూ, క్రూరుడైన లక్ష్మణుడు నన్ను వికృతం చేశాడు.

Verse 21

तां तु दृष्ट्वाद्य वैदेहीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।मन्मथस्य शराणां वै त्वं विधेयो भविष्यसि।।।।

ఈ రోజు నీవు వైదేహిని చూచినట్లయితే—పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖముగల ఆమెను—నీవు తప్పక మన్మథుని బాణములకు వశుడవుతావు.

Verse 22

यदि तस्यामभिप्रायो भार्यार्थे तव जायते।शीघ्रमुद्ध्रियतां पादो जयार्थमिह दक्षिणः।।।।

ఆమెను భార్యగా పొందాలనే సంకల్పం నీలో కలిగితే, విజయార్థంగా ఇక్కడినుంచి వెంటనే కుడిపాదాన్ని ఎత్తి బయలుదేరు.

Verse 23

कुरु प्रियं तथा तेषां रक्षसां राक्षसेश्वर।वधात्तस्य नृशंसस्य रामस्याश्रमवासिनः।।।।

ఓ రాక్షసేశ్వరా, ఆ రాక్షసులకు ప్రియమైన కార్యాన్ని చేయి—ఆశ్రమవాసియైన ఆ నృశంస రాముని వధచేసి.

Verse 24

तं शरैर्निशितैर्हत्वा लक्ष्मणं च महारथम्।हतनाथां सुखं सीतां यथावदुपभोक्ष्यसि।।।।

తీక్ష్ణ బాణాలతో ఆ మహాబల రాముణ్ణి సంహరించి, మహారథి లక్ష్మణుణ్ణి కూడా చంపు. అప్పుడు రక్షకుడు లేని సీతను నీవు ఇష్టమొచ్చినట్లు నిశ్చింతగా సుఖంగా అనుభవించగలవు.

Verse 25

रोचते यति ते वाक्यं ममैतद्राक्षसेश्वर।क्रियतां निर्विशङ्केन वचनं मम रावण।।।।

హే రాక్షసేశ్వరా! నా ఈ మాట నీకు నచ్చితే, హే రావణా, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా నా వచనాన్ని కార్యరూపంలో పెట్టు.

Verse 26

विज्ञायेहात्मशक्तिं च ह्रियतामबला बलात्।सीता सर्वानवद्याङ्गी भार्यार्थे राक्षसेश्वर।।।।

హే రాక్షసేశ్వరా! ముందుగా నీ స్వశక్తిని బాగా అంచనా వేయి. సర్వాంగనిర్దోషిణి, సుకుమారిణి సీతను కేవలం భార్యార్థంగా బలవంతంగా అపహరించకు.

Verse 27

निशम्य रामेण शरैरजिह्मगै र्हतान् जनस्थानगतान्निशाचरान्।खरं च बुद्ध्वा निहतं च दूषणं त्वमत्र कृत्यं प्रतिपत्तुमर्हसि।।।।

జనస్థానంలో ఉన్న నిశాచరులు రాముని వంకరలేని బాణాలతో హతమయ్యారని విని, ఖరుడూ దూషణుడూ కూడా సంహరింపబడ్డారని తెలుసుకొని—ఇప్పుడు నీవు చేయవలసిన కార్యాన్ని నిర్ణయించాలి.