Sarga 27

Verse 1

खरं तु रामाभिमुखं प्रयान्तं वाहिनीपतिः। राक्षसस्त्रिशिरा नाम सन्निपत्येदमब्रवीत्।।3.27.1।।

రాముని వైపు సాగుతున్న ఖరుణ్ణి చూచి, సేనాధిపతి రాక్షసుడు త్రిశిరుడు దగ్గరకు వచ్చి ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 2

मां नियोजय विक्रान्त सन्निवर्तस्व साहसात्। पश्य रामं महाबाहुं संयुगे विनिपातितम्।।3.27.2।।

“హే విక్రాంతుడా! ఈ కార్యాన్ని నాకు అప్పగించు; ఈ తొందరపాటు సాహసాన్ని విడిచిపెట్టు. యుద్ధంలో మహాబాహు రాముడు పడిపోవడం నీవు చూస్తావు.”

Verse 3

प्रतिजानामि ते सत्यमायुधं चाहमालभे। यथा रामं वधिष्यामि वधार्हं सर्वरक्षसाम्।।3.27.3।।

“నేను నీకు సత్యంగా ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను—నా ఆయుధాన్ని స్పర్శించి ప్రమాణం చేస్తున్నాను—సర్వ రాక్షసులకు వధార్హుడైన రాముణ్ని నేను సంహరిస్తాను.”

Verse 4

अहं वास्य रणे मृत्युरेष वा समरे मम। विनिवृत्य रणोत्साहान्मुहूर्तं प्राश्निको भव।।3.27.4।।

“యుద్ధంలో నేను అతనికి మరణమవుతాను, లేక సమరంలో అతడు నాకు మరణమవుతాడు. క్షణమాత్రం యుద్ధోత్సాహాన్ని ఆపి నీవు న్యాయనిర్ణేతలా కూర్చొని—ఎవరు ఎవ్వరిని సంహరిస్తారో చూడు.”

Verse 5

प्रहृष्टो वा हते रामे जनस्थानं प्रयास्यसि। मयि वा निहते रामं संयुगायोपयास्यसि।।3.27.5।।

రాముడు హతుడైతే నీవు హర్షించి జనస్థానానికి వెళ్లిపో; నేను హతుడనైతే నీవే రామునితో యుద్ధానికి ఎదురుగా వెళ్లుము।

Verse 6

खरस्त्रिशिरसा तेन मृत्युलोभात्प्रसादितः। गच्छ युध्येत्यनुज्ञातो राघवाभिमुखो ययौ।।3.27.6।।

మరణలోభంతో ప్రేరితుడైన త్రిశిరసు విన్నపముచేత ప్రసన్నుడైన ఖరుడు ‘వెళ్ళి యుద్ధము చేయి’ అని అనుమతించెను; అనుమతి పొందిన త్రిశిరసు రాఘవాభిముఖంగా బయలుదేరెను।

Verse 7

त्रिशिराश्च रथेनैव वाजियुक्तेन भास्वता। अभ्यद्रवद्रणे रामं त्रिशृङ्ग इव पर्वतः।।3.27.7।।

అప్పుడు త్రిశిరసు అశ్వయుక్తమైన ప్రకాశవంతమైన రథముపై ఎక్కి, రణమున రామునిపై దూసుకొచ్చెను—త్రిశృంగ పర్వతము ముందుకు దూసినట్లుగా।

Verse 8

शरधारासमूहान्स महामेघ इवोत्सृजन्। व्यसृजत्सदृशं नादं जलार्द्रस्य तु दुन्दुभेः।।3.27.8।।

అతడు మహామేఘము వలె బాణధారల సమూహములను వర్షింపజేస్తూ, నీటితో తడిసిన దుందుభి వంటి మంద్రగంభీర నాదమును వెలువరించెను।

Verse 9

आगच्छन्तं त्रिशिरसं राक्षसं प्रेक्ष्य राघवः। धनुषा प्रतिजग्राह विधुन्वन्सायकान् शितान्।।3.27.9।।

త్రిశిరా రాక్షసుడు ముందుకు వస్తున్నాడని చూచి రాఘవుడు ధనుస్సు పట్టుకొని, పదునైన బాణాలను కంపింపజేస్తూ ఎదుర్కొనుటకు సిద్ధమయ్యెను।

Verse 10

स सम्प्रहारस्तुमुलो रामत्रिशिरसोर्महान्। बभूवातीव बलिनोस्सिंहकुञ्जरयोरिव।।3.27.10।।

రాముడు–త్రిశిరుడు మధ్య జరిగిన ఆ మహా సమరము అత్యంత తుములంగా మారింది—బలవంతమైన సింహం, గజరాజు యుద్ధంలాగా।

Verse 11

ततस्त्रिशिरसा बाणैर्ललाटे ताडितस्त्रिभिः। अमर्षी कुपितोरामस्संरब्धमिदमब्रवीत्।।3.27.11।।

అనంతరం త్రిశిరుడు మూడు బాణాలతో రాముని నుదుటిపై కొట్టాడు. అది సహించలేని రాముడు కోపంతో రగిలి, ఆవేశంగా ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 12

अहो विक्रमशूरस्य राक्षसस्येदृशं बलम्। पुष्पैरिव शरैर्यस्य ललाटेऽस्मिन्परिक्षतः।।3.27.12।।

“అహో! పరాక్రమంలో శూరుడైన ఈ రాక్షసుని బలం ఇంతటిదా! ఇతని బాణాలు పుష్పాల్లా—నా ఈ నుదుటిపై కేవలం గీత మాత్రమే పడింది।”

Verse 13

ममापि प्रतिगृह्णीष्व शरांश्चापगुणाच्च्युतान्। एवमुक्त्वा तु संरब्धश्शरानाशीविषोपमान्।3.27.13।।त्रिशिरोवक्षसि क्रुद्धो निजघान चतुर्दश।

“నా ధనుర్జ్య నుండి విడిచిన బాణాలను నీవూ స్వీకరించు.” అని చెప్పి, కోపంతో ఉవ్వెత్తున లేచిన శ్రీరాముడు విషసర్పాల వంటి భయంకరమైన పద్నాలుగు బాణాలతో త్రిశిరుని వక్షస్థలాన్ని ఛేదించాడు।

Verse 14

चतुर्भिस्तुरगानस्य शरैः सन्नतपर्वभिः।।3.27.14।।न्यपातयत तेजस्वी चतुरस्तस्य वाजिनः।

సన్నత సంధులు గల నాలుగు బాణాలతో తేజస్సుగల శ్రీరాముడు శత్రువుని నాలుగు గుర్రాలను నేలకూల్చాడు।

Verse 15

अष्टभिस्सायकैस्सूतं रथोपस्थान्न्यपातयत्।।3.27.15।।रामश्चिच्छेद बाणेन ध्वजं चास्य समुच्छ्रितम्।

ఎనిమిది బాణాలతో రాముడు రథమంచం నుండి సారథిని కూల్చివేశాడు; ఒకే బాణంతో ఎత్తుగా నిలిచిన అతని ధ్వజాన్ని ఛేదించాడు।

Verse 16

ततो हतरथात्तस्मादुत्पतन्तं निशाचरम्।।3.27.16।।बिभेद रामस्तं बाणैर्हृदये सोऽभवज्जडः।

అప్పుడు ధ్వంసమైన రథం నుండి దూకి పారిపోతున్న ఆ నిశాచరుణ్ని రాముడు హృదయంలో బాణాలతో ఛేదించాడు; అతడు స్థంభించి జడుడయ్యాడు।

Verse 17

सायकैश्चाप्रमेयात्मा सामर्षस्तस्य रक्षसः।।3.27.17।।शिरांस्यपातयद्रामो वेगवद्भिस्त्रिभिश्शितैः।

అప్రమేయ పరాక్రముడైన రాముడు కోపంతో, ఆ రాక్షసుని తలలను మూడు వేగవంతమైన పదునైన బాణాలతో నరికివేశాడు।

Verse 18

स भूमौ रुधिरोद्गारी रामबाणाभिपीडितः।।3.27.18।।न्यपतत्पतितैः पूर्वं स्वशिरोभिर्निशाचरः।

రామబాణాల దెబ్బకు నలిగిన ఆ నిశాచరుడు రక్తం ఉమ్ముతూ నేలపై కూలిపోయాడు; అతని స్వంత తలలు ముందే అతని ఎదుట పడివున్నాయి।

Verse 19

हतशेषास्ततो भग्ना राक्षसाः खरसंश्रया।।3.27.19।।द्रवन्ति स्म न तिष्ठन्ति व्याघ्रत्रस्ता मृगा इव।

అప్పుడు ఖరుని ఆశ్రయమున ఉన్న మిగిలిన రాక్షసులు మనస్సు విరిగిపోయి, వ్యాఘ్రభయంతో త్రస్తమైన జింకలవలె నిలువకుండానే పరుగెత్తి పారిపోయిరి।

Verse 20

तान्खरो द्रवतो दृष्ट्वा निवर्त्य रुषितस्स्वयम्।।3.27.20।।राममेवाभिदुद्राव राहुश्चन्द्रमसं यथा।

వారిని పారిపోతూ చూచి ఖరుడు స్వయంగా కోపించి వారిని తిరిగి మళ్లించి, రాహువు చంద్రునిపై దూకినట్లే నేరుగా రామునిపై దూసుకెళ్లెను।