Sarga 20

Verse 1

ततश्शूर्पणखा घोरा राघवाश्रममागता।राक्षसानाचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया।।।।

అనంతరం ఘోరమైన శూర్పణఖ రాఘవాశ్రమానికి వచ్చి, సీతతో కూడిన ఆ ఇద్దరు సోదరులను రాక్షసులకు చూపించింది।

Verse 2

ते रामं पर्णशालायामुपविष्टं महाबलम्।ददृशुस्सीतया सार्धं वैदेह्या लक्ष्मणेन च।।।

వారు మహాబలుడైన రాముణ్ని పర్ణశాలలో ఉపవిష్టుడై ఉన్నట్లు చూచిరి—వైదేహి సీతతోను లక్ష్మణునితోను కలిసి।

Verse 3

तान्दृष्ट्वा राघवश्श्रीमानागतांस्तां च राक्षसीम्।अब्रवीद्भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्।।।।

ఆ రాక్షసులు మరియు ఆ రాక్షసిని వచ్చినట్లు చూచి, శ్రీమాన్ రాఘవ రాముడు దీప్తతేజస్సు గల తన సోదరుడు లక్ష్మణునితో పలికెను।

Verse 4

मुहूर्तं भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनन्तरः।इमानस्या वधिष्यामि पदवीमागतानिह।।।।

“హే సౌమిత్రీ! క్షణమాత్రం సీతకు అతి సమీపంగా ఉండు; ఆమె పాదచిహ్నాల మార్గాన్ని అనుసరించి ఇక్కడికి వచ్చిన వీరిని నేను వధించెదను।”

Verse 5

वाक्यमेतत्ततश्श्रुत्वा रामस्य विदितात्मनः।तथेति लक्ष्मणो वाक्यं रामस्य प्रत्यपूजयत्।।।।

విదితాత్ముడైన శ్రీరాముని ఈ వాక్యమును విని లక్ష్మణుడు ‘తథాస్తు’ అని సమ్మతించి, రామాజ్ఞను భక్తితో గౌరవించాడు।

Verse 6

राघवोऽपि महच्चापं चामीकरविभूषितम्।चकार सज्यं धर्मात्मा तानि रक्षांसि चाब्रवीत्।।।।

ధర్మాత్ముడైన రాఘవుడు కూడా స్వర్ణవిభూషితమైన తన మహాధనుస్సును ఎక్కుపెట్టి, ఆ రాక్షసులను ఉద్దేశించి పలికాడు॥

Verse 7

पुत्रौ दशरथस्यावां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।प्रविष्टौ सीतया सार्धं दुश्चरं दण्डकावनम्।।।।

మేము దశరథుని ఇద్దరు కుమారులు—సోదరులు రామలక్ష్మణులు—సీతతో కలిసి దుర్గమమైన దండకవనంలో ప్రవేశించాము॥

Verse 8

फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ।वसन्तौ दण्डकारण्ये किमर्थमुपहिंसथ।।।।

మేము ఫలమూలాహారులు, దాంతులు, తపస్వులు, ధర్మాచారులు; దండకారణ్యంలో నివసిస్తూ ఉండగా మమ్మల్ని ఎందుకు హింసిస్తున్నరు?॥

Verse 9

युष्मान्पापात्मकान्हन्तुं विप्रकारान्महाहवे।ऋषीणां तु नियोगेन प्राप्तोऽहं सशरायुधः।।।।

ఋషుల ఆజ్ఞచేత నేను ధనుస్సు, బాణాలు, ఆయుధాలతో సన్నద్ధుడనై వచ్చాను—మహాసమరంలో మీలాంటి పాపాత్ములు, విప్రులను హింసించే దుష్టులను సంహరించుటకై।

Verse 10

तिष्ठतैवात्र सन्तुष्टा नोपावर्तितुमर्हथ।यदि प्राणैरिहार्थो वा निवर्तध्वं निशाचराः।।।।

ఇక్కడే సంతుష్టులై నిలిచియుండండి; తిరిగి వెళ్లదగినవారని భావించకండి. అయితే ప్రాణాలు విలువైనవైతే, ఓ నిశాచరులారా, వెనుదిరగండి।

Verse 11

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते चतुर्दश।ऊचुर्वाचं सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नाश्शूलपाणयः।।।।

అతని మాటలు విని ఆ పద్నాలుగు రాక్షసులు—బ్రాహ్మణహంతకులు, శూలధారులు—తీవ్రక్రోధంతో ప్రతివచనం పలికిరి।

Verse 12

क्रोधमुत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः।त्वमेव हास्यसे प्राणानद्यास्माभिर्हतो युधि।।।।

మా స్వామి మహాత్ముడైన ఖరుని క్రోధాన్ని నీవు రేపితివి; ఈ రోజు యుద్ధంలో మా చేత హతుడై నీవు ప్రాణాలు విడిచెదవు।

Verse 13

का हि ते शक्तिरेकस्य बहूनां रणमूर्धनी।अस्माकमग्रतः स्थातुं किं पुनर्योद्दुमाहवे।।।।

ఓ, నీవు ఒంటరివాడివై అనేకులపై రణముఖంలో ఏ శక్తి కలవాడవు? మా ఎదుట నిలువడమే నీకు ఎలా సాధ్యం—యుద్ధంలో పోరాడటం అయితే మరీ దూరం.

Verse 14

एहि बाहुप्रयुक्तैर्नः परिघैश्शूलपट्टिसैः।प्राणांस्त्यक्षसि वीर्यं च धनुश्च करपीडितम्।।।।

రా; మా భుజబలంతో విసిరిన గదలు, శూలాలు, పట్టిశాల దెబ్బలకు తగిలి నీవు ప్రాణాలు విడిచిపెడతావు; నీ వీర్యమును, చేతిలో బిగించి పట్టిన ధనుస్సునూ వదిలివేస్తావు.

Verse 15

इत्येवमुक्त्वा सङ्कृद्धा राक्षसास्ते चतुर्दश।चिक्षिपुस्तानि शूलानि राघवं प्रति दुर्जयम्।।।।

ఇలా చెప్పి ఆ పద్నాలుగు రాక్షసులు కోపంతో ఉవ్విళ్లూరి, దుర్జయుడైన రాఘవుని వైపు ఆ శూలాలను విసిరారు.

Verse 16

तानि शूलानि काकुत्स्थस्समस्तानि चतुर्दश।तावद्भिरेव चिच्छेद शरैः काञ्चनभूषणैः।।।।

కాకుత్స్థుడు ఆ పద్నాలుగు శూలాలన్నిటినీ అంతే సంఖ్యలోని స్వర్ణాలంకారిత బాణాలతో చీల్చి ముక్కలు చేశాడు.

Verse 17

ततः पश्चान्महातेजा नाराचान्सूर्यसन्निभान्।जग्राह परमक्रुद्धश्चतुर्दश शिलाशितान्।।।।

ఆ తరువాత మహాతేజస్సుగల రాఘవుడు పరమక్రోధంతో, సూర్యసమానంగా ప్రకాశించే, రాతితో పదును పెట్టిన పద్నాలుగు నారాచ బాణాలను గ్రహించాడు.

Verse 18

गृहीत्वा धनुरायम्य लक्ष्यानुद्दिश्य राक्षसान्।मुमोच राघवो बाणान्वज्रानिव शतक्रतुः।।।।

ధనుస్సు పట్టుకొని బిగించి, రాఘవుడు రాక్షసులను లక్ష్యంగా చేసుకొని బాణాలను విడిచెను—శతక్రతు ఇంద్రుడు వజ్రాలను విసిరినట్లు।

Verse 19

रुक्मपुङ्खाश्च विशिखा दीप्ता हेमविभूषिताः।ते भित्त्वा रक्षसां वेगाद्वक्षांसि रुधिराप्लुताः।।।विनिष्पेतुस्तदा भूमौ न्यमज्जन्ताशनिस्वनाः।

బంగారు పుంఖములు గల, దీప్తమైన స్వర్ణవిభూషిత ఆ బాణాలు వేగంగా రాక్షసుల వక్షస్థలాలను ఛేదించి రక్తసిక్తమయ్యాయి; ఆపై చీల్చి బయటికి దూసి, వజ్రధ్వనిలా మ్రోగుతూ భూమిలోకి దూకి నాటుకున్నాయి।

Verse 20

ते भिन्नहृदया भूमौ छिन्नमूला इव द्रुमाः।।।।निपेतुश्शोणितार्द्राङ्गा विकृता विगतासवः।

హృదయాలు చీలిపోయి, రక్తంతో తడిసిన దేహాలతో, వికృతమై ప్రాణం విడిచిన వారు—మూలం కోసిన వృక్షాలవలె నేలపై కూలిపోయారు।

Verse 21

तान् दृष्ट्वा पतितान्भूमौ राक्षसी क्रोधमूर्छिता।।।।परित्रस्ता पुनस्तत्र व्यसृजद्भैरवस्वनान्।

వారిని నేలపై పడివున్నట్లు చూసి రాక్షసి క్రోధమూర్ఛితమైంది; మళ్లీ భయంతో వణికుతూ అక్కడే భయంకరమైన కేకలు విడిచింది।

Verse 22

उपगम्य खरं सा तु किञ्चित्संशुष्कशोणिता।।।।पपात पुनरेवार्ता सनिर्यासेव सल्लकी।

ఖరుని సమీపమునకు వెళ్లి, కొంత రక్తం ఎండిపోయిన స్థితిలో, ఆర్తురాలై ఆమె మళ్లీ కూలిపోయింది—సల్లకీ వృక్షం నుండి నిర్యాసం కారినట్లుగా।

Verse 23

पपात पुनरेवार्ता सनिर्यासेव सल्लकी ।। ।।

ఆర్తురాలై ఆమె మళ్లీ కూలిపోయింది—సల్లకీ వృక్షం నుండి నిర్యాసం కారినట్లుగా।

Verse 24

भ्रातुस्समीपे शोकार्ता ससर्ज निनदं मुहुः।।।।सस्वरं मुमुचे बाष्पं विषण्णवदना तदा।

సోదరుని సమీపంలో శోకార్తగా ఆమె మళ్లీ మళ్లీ కరుణనాదం చేసింది. అప్పుడు విషణ్ణవదనతో సశబ్దంగా సొబుతూ కన్నీళ్లు విడిచింది॥

Verse 25

निपातितान् दृश्य रणे तु राक्षसान् प्रधाविता शूर्पणखा पुनस्ततः।वधं च तेषां निखिलेन रक्षसां शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा।।।।

యుద్ధంలో పడిపోయిన రాక్షసులను చూసి శూర్పణఖ అక్కడి నుంచి మళ్లీ పరుగెత్తింది. ఖరుని సోదరిగా ఆమె, ఆ రాక్షసులందరి సంహారాన్ని పూర్తిగా ఖరునికి వివరించింది॥