Adhyaya 93

ఈ అధ్యాయంలో కార్తికవ్రత స్నానవిధి క్రమంగా వివరించబడింది. రాత్రి చివర లేదా ఉదయవేళ సాధకుడు మొదట పుణ్యజలంలో స్నానం చేసి, తరువాత మరింత పుణ్యప్రదమైన జలాలలో స్నానాలు చేస్తూ చివరికి తీర్థస్నానం చేయాలి; దాని ఫలం ‘అనంతం’ అని చెప్పబడింది. అతడు సంకల్పం చేసి విష్ణువును స్మరించి, తీర్థాలకు మరియు అధిష్ఠాత్ర దేవతలకు అర్ఘ్యం సమర్పించి, హరి/దామోదరుని (రాధాసహితంగా) ఆహ్వాన-స్తుతి మంత్రాలతో ఆరాధిస్తాడు. జలంలో ప్రవేశించేటప్పుడు భాగీరథీ గంగ, విష్ణు, శివ, సూర్యులను స్మరించమని ఆదేశం ఉంది. ఆశ్రమభేదంగా స్నానద్రవ్యాలు నిర్దేశించబడ్డాయి—గృహస్థులకు నువ్వులు, ఉసిరి (ఆమలకీ) చూర్ణం మొదలైనవి; త్యాగులకు తులసీమూల మట్టి. ఉసిరి-నువ్వులు కలపడంలో కొన్ని తిథులు నిషిద్ధమని కూడా చెప్పబడింది. స్త్రీలు, శూద్రులు వైదిక మంత్రాల స్థానంలో పౌరాణిక మంత్రాలతో కర్మ చేయవలెనని భేదం చూపబడింది. తదనంతరం తర్పణం, బ్రాహ్మణభోజనం, బ్రాహ్మణపూజ విధించబడింది; బ్రాహ్మణసత్కారం దేవతాసత్కారంతో సమానమని పేర్కొనబడింది. చివర మహాదేవుడు దేవికి తులసీపూజ విధిని బోధించి, కార్తికవ్రతం వల్ల సమగ్ర శుభఫలాలు, పుణ్యవృద్ధి, వైకుంఠప్రాప్తి కలుగుతాయని ప్రకటిస్తాడు.