Adhyaya 154

ఈ అధ్యాయం సాభ్రమతీ నదీ తీరంలో ఉన్న ‘ఖంగధారా’ అనే అత్యంత పవిత్రమైన, కానీ కలియుగంలో గోప్యమైన తీర్థాన్ని సూచిస్తుంది; అక్కడ రుద్రుడు ఖంగధార/ధారేశ్వర రూపంలో నివసిస్తాడు. మహాదేవుడు పార్వతికి ఒక పురాతన కథను చెబుతాడు—చండుడు అనే క్రూర వేటగాడు (పుష్కస/పుష్కసేన) మాఘ శుక్ల చతుర్దశి రాత్రి అడవి పందిని వేటాడేందుకు శ్రీ/బిల్వ వృక్షంపై జాగరణ చేస్తూ కూర్చుంటాడు. కోపంలో ఆకులు కోసి వేస్తే అవి కింద ఉన్న శివలింగంపై పడతాయి; అలా అతని జాగరణ, ఉపవాసం, పత్రార్పణ అనుకోకుండా శివపూజగా మారుతుంది. తర్వాత భార్య సంబంధిత ఘటన, కుక్క మాంసం తినడం, వేటగాడి వైరాగ్య మార్గం వైపు మలుపు వంటి పరిణామాలు వస్తాయి. చివరికి అతడు ఆత్మబలికి ప్రయత్నించగా శివగణాలు అడ్డుకుని శివలోకానికి తీసుకెళ్తాయి. ఈ తీర్థం గోప్యంగా ఉండటానికి విశ్వామిత్ర శాపమే కారణమని—ఒక నేయగాడు శివునికి మాంసం సమర్పించిన సందర్భంతో—వివరిస్తారు; అయినా భక్తితో మట్టిప్రతిమకైనా పూజ చేస్తే పాపం క్షణంలో నశిస్తుందని ధారేశ్వర మహిమను ప్రకటిస్తుంది.