Adhyaya 7
Yuga Order, Lifespan Measures, and Traits of Beings in Bhārata-varṣa
ఋషులు సూతుని అడిగారు—భారతవర్షం, హిమవత్ (హిమాలయం) విస్తీర్ణం ఎంత, అలాగే ఇక్కడ జీవుల ఆయుష్షు, బలం, శుభాశుభ స్థితుల లక్షణాలు ఏమిటి అని. సూతుడు సమాధానంగా భారతవర్షంలోని యుగవ్యవస్థను వివరించాడు—కృత, త్రేతా, ద్వాపర, తిష్య (కలి) యుగాలు. ఆయుష్షు ప్రమాణాన్ని చెప్పాడు—కృతయుగంలో 4000, త్రేతాయుగంలో 3000, ద్వాపరయుగంలో 2000; తిష్యయుగంలో మాత్రం అది అత్యల్పంగా, అస్తిరంగా, దుఃఖబహులంగా మారుతుంది. కృతయుగంలో ప్రజలు బలవంతులు, సౌందర్యవంతులు; ఋషులు తపస్సుతో సమృద్ధులు, క్షత్రియులు వీరులు. త్రేతాయుగంలో చక్రవర్తుల ప్రాభవం; ద్వాపరంలో తేజస్సు ఉన్నా పరస్పరనాశం కలిసివస్తుంది; కలియుగంలో క్రోధం, లోభం, అసత్యం, ఈర్ష్య, కపటం, ద్రోహం వంటి దోషాలు ప్రబలుతాయి. మధ్యలో ద్వాపర మధ్యభాగానికి సంబంధించిన సంక్షిప్త ప్రసంగంలో గుణోత్తర, హైమవత, హరివర్ష పేర్లూ ప్రస్తావించబడతాయి.
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च । प्रमाणमायुषः सूत बलं चापि शुभाशुभम्
ఋషులు పలికారు—ఓ సూతా, ఈ భారతవర్షం మరియు హైమవత ప్రాంతపు విస్తారాన్ని చెప్పుము; అలాగే ఆయుష్షు పరిమాణం, జీవుల బలం, మరియు శుభాశుభాలను కూడా వివరించుము।
Verse 2
अनागतमतिक्रांतं वर्तमानं च सत्तम । आचक्ष्व नो विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च
హే సత్తమా! భవిష్యత్తు, గతము, వర్తమానము—ఈ మూడు కాలములను మాకు విస్తారంగా వివరించుము; అలాగే హరివర్షమును కూడా చెప్పుము.
Verse 3
सूत उवाच । चत्वारि भारते वर्षे युगानि मुनिपुंगवाः । कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं च द्विजसत्तमाः
సూతుడు పలికెను—హే మునిపుంగవులారా, భారతవర్షంలో నాలుగు యుగములు ఉన్నాయి—కృత, త్రేతా, ద్వాపర మరియు తిష్య (కలి), హే ద్విజసత్తములారా.
Verse 4
पूर्वे कृतयुगं नाम ततस्त्रेतायुगं द्विजाः । तत्पश्चाद्द्वापरं चाथ ततस्तिष्यः प्रवर्तते
ఆదిలో కృతయుగము అని పిలువబడును; తరువాత, హే ద్విజులారా, త్రేతాయుగము వచ్చును. ఆపై ద్వాపరము, చివరికి తిష్య (కలి) యుగము ప్రారంభమగును.
Verse 5
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां मुनिपुंगवाः । आयुः संख्या कृतयुगे संख्याता हि तपोधनाः
హే మునిపుంగవులారా, కృతయుగంలో ఆయుష్షు సంఖ్య నాలుగు సహస్ర సంవత్సరములుగా లెక్కించబడింది—అని చెప్పబడింది, హే తపోధనులారా.
Verse 6
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायामायुषो विदुः । द्वे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठंति सांप्रतम्
అదేవిధంగా త్రేతాయుగంలో ఆయుష్షు మూడు సహస్ర సంవత్సరములని వారు తెలుసుకొందురు; ద్వాపరయుగంలో అయితే ప్రస్తుతం భూమిపై రెండు సహస్ర సంవత్సరములుగా (ఆయుష్షు) నిలిచియున్నది.
Verse 7
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे सप्तमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మ మహాపురాణంలోని స్వర్గఖండమున ఏడవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।
Verse 8
महाबला महासत्त्वाः प्रज्ञागुणसमन्विताः । प्रजायंते च जाताश्च शतशोऽथ सहस्रशः
మహాబలులు, మహాసత్త్వులు, ప్రజ్ఞా-గుణసంపన్నులు శతశః, సహస్రశః జన్మిస్తారు; జన్మించినవారూ ఉన్నారు।
Verse 9
द्विजाः कृतयुगे विप्रा बलिनः प्रियदर्शनाः । प्रजायंते च जाताश्च मुनयो वै तपोधनाः
కృతయుగంలో ద్విజులు—విప్రులు—బలవంతులు, మనోహర దర్శనులు; అలాగే తపోధనులైన మునులు కూడా జన్మించి వికసిస్తారు।
Verse 10
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः । प्रियदर्शा वपुष्मंतो महावीर्य्या धनुर्धराः
వారు మహోత్సాహులు, మహాత్ములు, ధార్మికులు, సత్యవాదులు; చూడటానికి ప్రియులు, సుశరీరులు, మహావీర్యులు, ధనుర్ధరులు।
Verse 11
वीरा हि युधि जायंते क्षत्रियाः शूरसंमताः । त्रेतायां क्षत्रियास्तावत्सर्वे वै चक्रवर्तिनः
నిజంగా శూరులని గౌరవింపబడే క్షత్రియులు యుద్ధంలో వీరులుగా జన్మిస్తారు. త్రేతాయుగంలో అయితే క్షత్రియులందరూ నిజంగా చక్రవర్తులే.
Verse 12
सर्ववर्णाश्च जायंते सदैव द्वापरे युगे । महोत्साहा वीर्यवंतः परस्परवधैषिणः
ద్వాపరయుగంలో సర్వవర్ణాలవారు నిరంతరం జన్మిస్తారు—మహోత్సాహం, వీర్యంతో నిండినవారు గానీ పరస్పర వినాశాన్ని కోరువారు।
Verse 13
तेजसांधेनसंयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषाः किल । लुब्धाश्चानृतकाश्चैव तिष्ये जायंति भो द्विजाः
ఓ ద్విజులారా, తిష్య నక్షత్రంలో జనులు అంధకారమయమైన తేజస్సుతో యుక్తులై జన్మిస్తారని చెబుతారు—క్రోధులు, లోభులు, అసత్యప్రియులు।
Verse 14
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायासूया तथैव च । तिष्ये भवंति भूतानां रागो लोभश्च सत्तमाः
ఈర్ష్య, అవమానభావం, క్రోధం, మాయ, సూయ—ఇవన్నీ కలుగుతాయి; తిష్యకాలంలో, ఓ సత్తమా, భూతజాతిలో రాగం, లోభం నివసిస్తాయి।
Verse 15
संक्षेपो वर्त्तते विप्रा द्वापरे युगमध्यगे । गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम्
ఓ విప్రులారా, ద్వాపరయుగ మధ్యభాగంలో సంక్షేపంగా ఈ క్రమం చెప్పబడింది—మొదట గుణోత్తరం, తరువాత హైమవతం, ఆపై హరివర్షం।