Shloka 34

Account of Various Sacred Tīrthas

Pilgrimage Merits and Prayāga Supremacy

Devanagari script

गोसहस्रफलं विंद्यात्स्वर्गलोकं च गच्छति । कुब्जावनं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः

Transliteration

gosahasraphalaṃ viṃdyātsvargalokaṃ ca gacchati | kubjāvanaṃ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ

Translation

అతడు సహస్ర గోదానఫలాన్ని పొందించి స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు. కుబ్జావనాన్ని చేరి, నియమబద్ధుడై మనస్సు సమాధానంగా ఉన్న బ్రహ్మచారి విధివిధానంగా ఆచరిస్తాడు.

Word by Word

• गोसहस्रफलम्: the fruit equal to a thousand cows
• गोसहस्रफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो + सहस्र + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोसहस्रस्य फलम्)

• विन्द्यात्: would/should obtain
• विन्द्यात्: Kriya (Injunctive/विधेयक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु; विन्दति)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• स्वर्गलोकम्: the heavenly world
• स्वर्गलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य लोकः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• गच्छति: goes
• गच्छति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• कुब्जावनम्: the Kubjā forest (named Kubjā)
• कुब्जावनम्: Karma (Object of 'having approached'/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुब्जा + वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुब्जायाः वनम् / कुब्जा-नामकं वनम्)

• समासाद्य: having approached
• समासाद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• ब्रह्मचारी: a celibate student (brahmacārin)
• ब्रह्मचारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + चारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणि चारिन्)

• समाहितः: composed, concentrated
• समाहितः: Visheshana (Qualifier of brahmacārī/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√धा (धातु) + क्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

Speaker

Unspecified (narratorial/continuing discourse within Svargakhaṇḍa 39)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: forest

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: विंद्यात्स्वर्गलोकं = विन्द्यात् + स्वर्गलोकम्.

FAQs

What is the primary promise of merit in this verse?

It states that one gains merit equal to donating a thousand cows (go-sahasra-phala) and attains Svarga (the heavenly realm).

Who is highlighted as the practitioner in the verse?

A brahmacārī—one living in celibate discipline and student-like restraint—described as samāhitaḥ (mentally composed).

What ethical or spiritual emphasis does the verse convey?

It links inner discipline (brahmacarya and mental composure) with the performance of sacred acts connected to a holy place (Kubjāvana), presenting restraint and focused conduct as spiritually fruitful.