Adhyaya 66
The Slaying of Kāleya
సోదరుడు హతుడైనదాన్ని చూసిన దైత్యుడు కాలేయుడు కోపంతో ధనుస్సు-బాణాలు పట్టుకొని చిత్రరథుని వైపు దూసుకెళ్లాడు. అప్పుడు ఇంద్రుడు (పాకశాసనుడు) కుమారుడు జయంతుడు ఎదురుగా నిలిచి అతడిని అడ్డుకున్నాడు. యుద్ధమధ్యే ధర్మబోధ వినిపించింది—ఇప్పటికే విరిగిపోయి బాధతో అలసిపోయిన శత్రువును మళ్లీ కొట్టడం మూర్ఖత్వం; ధర్మయుద్ధ నియమాలలో నిలిచి యుద్ధం చేయుము అని. కానీ కాలేయుడి ఆగ్రహం తగ్గలేదు; జయంతుని చంపుతానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. ఆపై దీర్ఘ ద్వంద్వం సాగింది—మొదట బాణయుద్ధం, తరువాత గదాయుద్ధం, చివరికి ఖడ్గ-ఢాలులతో; గదాయుద్ధం సంవత్సరాల పాటు సాగినట్లుగా ప్రతీకాత్మకంగా వర్ణించబడింది. చివరికి జయంతుడు పైచేయి సాధించి కాలేయుడిని జుట్టు పట్టుకొని అదుపులోకి తీసుకొని శిరఛ్ఛేదం చేశాడు. దేవతలు విజయధ్వనులతో ఆనందించగా, దైత్యసేన పరాజయంతో చెదరిపోయింది.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा कालेयो नाम दानवः । चित्ररथं प्रदुद्राव धृत्वा बाणं सकार्मुकम्
వ్యాసుడు పలికెను—సోదరుడు హతుడైనదాన్ని చూచి ‘కాలేయ’ అనే దానవుడు ధనుస్సుతో కూడిన బాణాన్ని పట్టుకొని చిత్రరథుని వైపు దూసుకెళ్లెను।
Verse 2
दृष्ट्वासुरं विधावंतं कालमृत्युसमप्रभम् । अरौत्सीत्तं महावीर्यो जयंतः पाकशासनिः
కాలమృత్యువుల వలె ప్రకాశిస్తూ దూసుకొచ్చే ఆ అసురుని చూచి, మహావీరుడు జయంతుడు—పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు) కుమారుడు—అతనిపై ఘోర యుద్ధనాదం చేసెను।
Verse 3
अब्रवीच्च महातेजा दैतेयं सुरसत्तमः । तथ्यं धर्माभिसंयुक्तं लोकद्वयहितं ध्रुवम्
అప్పుడు మహాతేజస్సుగల దేవశ్రేష్ఠుడు ఆ దైత్యునితో—సత్యముతో కూడిన, ధర్మసంబద్ధమైన, ఇహపరలోక హితార్థమైన దృఢ వాక్యమును పలికెను।
Verse 4
शस्त्राभिघातदुःखार्तं कश्मलं चान्यसंयुतम् । प्रभग्नं च निरस्तं च यो हंति स च बालिशः
అస్త్రప్రహార దుఃఖంతో ఇప్పటికే బాధపడుతూ, మోహకలుషంతో కమ్మబడినవాడై, ఇతర కష్టాలతోనూ వ్యాకులుడై, విరిగిపోయి పడిపోయినవానిని ఎవడు కొడతాడో—వాడే నిజమైన మూర్ఖుడు.
Verse 5
सुचिरं रौरवं भुक्त्वा तस्य दासो भवेच्चिरम् । तस्मान्मामुं प्रयुध्यस्व युद्धधर्मस्थितो भव
దీర్ఘకాలం రౌరవ నరకాన్ని అనుభవించి, నీవు చాలా కాలం అతని దాసుడిగా ఉంటావు. కనుక నాతో యుద్ధం చేయి; యుద్ధధర్మంలో స్థిరంగా నిలువు.
Verse 6
जयंतमब्रवीद्वाक्यं कालेयः क्रोधमूर्च्छितः । निहत्य भ्रातृहंतारमथ त्वांहन्मि सांप्रतम्
కోపావేశంతో మూర్ఛితుడైన కాలేయుడు జయంతునితో ఇలా అన్నాడు—“నా అన్నను చంపినవానిని సంహరించి, ఇప్పుడు నిన్ను సంహరిస్తాను.”
Verse 7
ततस्तं चासुरश्रेष्ठं कालानलसमप्रभम् । जयंतो निशितैर्बाणैर्जघान सुरसत्तमः
అప్పుడు దేవశ్రేష్ఠుడైన జయంతుడు కాలాగ్నివలె ప్రకాశించే ఆ అసురశ్రేష్ఠుని పదునైన బాణాలతో కొట్టాడు.
Verse 8
निचकर्त्त शरान्सोपि त्रिभिर्विव्याध चासुरः । यथावृष्टिगणं प्राप्य नदी गैरिकवाहिनी
అతడూ బాణాలను కోసివేశాడు; ఆ అసురుడు (జయంతుని) మూడు బాణాలతో ఛేదించాడు. ఎర్ర గెరువు మోసుకొనే నది, ఘనవర్షాన్ని పొందగానే వేగంగా ఉప్పొంగినట్లు.
Verse 9
तथा तौ च महावीर्यौ न क्षीणौ न च कातरौ । न शर्म परिलेभाते परस्परजयैषिणौ
అలా ఆ ఇద్దరు మహావీరులు క్షీణించలేదు, భయపడలేదు. పరస్పరాన్ని జయించాలనే తపనతో వారికి శాంతి గానీ సుఖం గానీ లభించలేదు.
Verse 10
अथ तस्य च दैत्यस्य धनुश्चिच्छेद चेषुणा । यंतारं पंचभिर्बाणैः पातयामास भूतले
అనంతరం అతడు ఒక బాణంతో ఆ దైత్యుని ధనుస్సును తెంచి, ఐదు బాణాలతో సారథిని భూమిపై పడగొట్టాడు.
Verse 11
अष्टाभिर्निशितैर्बाणैश्चतुरोश्वानपातयात् । शक्तिं संगृह्य भूमिष्ठः कुमारं च जघान ह
ఎనిమిది పదునైన బాణాలతో అతడు నాలుగు గుర్రాలను పడగొట్టాడు. తరువాత నేలపై నిలబడి శక్తిని (భాలాన్ని) పట్టుకొని కుమారుని కూడా సంహరించాడు.
Verse 12
गदया पीडितं साश्वं सवरूथं सकूबरम् । पातयित्वा धरण्यां च सिंहनादं ननाद ह
గదాప్రహారంతో నలిగినదాన్ని—గుర్రాలతో, రథపు కట్టడితో, యోకుతో సహా—అతడు భూమిపై పడేసి, తరువాత సింహనాదం చేశాడు.
Verse 13
लाघवात्स धरां गत्वा गदापाणिरुपस्थितः । वज्रपाताद्यथा शब्दो लोकानां दुःसहो भवेत्
చురుకుగా అతడు భూమిపైకి దిగి, గదాను చేతబట్టి నిలిచాడు; వజ్రపాతంలాంటి ఆ శబ్దం ప్రజలకు అసహ్యంగా మారింది.
Verse 14
तथा तयोर्गदापाते शब्दः स्यात्तु मुहुर्मुहुः । एवं तयोर्गदायुद्धं यावदब्दचतुष्टयम्
అప్పుడు వారి గదాప్రహారాలతో మళ్లీ మళ్లీ ఘోర శబ్దం ఉద్భవించింది. ఈ విధంగా వారి గదాయుద్ధం నాలుగు సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది।
Verse 15
प्रभग्ने ते गदे खस्थौ खड्गचर्मधरावुभौ । तदा पदातिनोर्युद्धमद्भुतं लोमहर्षणं
వారి గదాలు విరిగినప్పుడు, యుద్ధభూమిలో నిలిచిన ఇద్దరూ ఖడ్గం మరియు కవచం (ఢాలు) ధరించారు. అప్పుడు ఆ ఇద్దరు పదాతుల ద్వంద్వయుద్ధం అద్భుతమై రోమాంచకమైంది।
Verse 16
दृष्ट्वा च विस्मयं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः । खड्गपातैर्मुहूर्तांते तयोश्छिन्ने तु वर्मणी
ఇది చూసి దేవులు, అసురులు, మహోరగాలు ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యారు. వెంటనే ఒక క్షణంలోనే వారి ఖడ్గప్రహారాలతో ఇద్దరి కవచాలు చీలిపోయాయి।
Verse 17
अभवत्खड्गयुद्धं च तयोर्युद्धातिशीलिनोः । दधार चिकुरे तस्य जयंतो भीमविक्रमः
అప్పుడు యుద్ధంలో అత్యంత నిపుణులైన ఆ ఇద్దరి మధ్య ఖడ్గయుద్ధం ప్రారంభమైంది. భీమవిక్రముడైన జయంతుడు అతనిని జుట్టు ముడి పట్టుకొని నిలిపాడు।
Verse 18
शिरश्छित्वास्य खड्गेन पातयामास भूतले । ततस्तु जयशब्देन देवाः सर्वे ननंदिरे
ఖడ్గంతో అతని శిరస్సును నరికివేసి భూమిపై పడవేశాడు. అప్పుడు ‘జయము!’ అనే నినాదంతో దేవతలందరూ ఆనందించారు।
Verse 19
प्रभग्ना दैत्यसंघाश्च दिशः सर्वाः प्रदुद्रुवुः
పరాజయంతో ఛిన్నమైన దైత్యసేనలు భయాక్రాంతులై అన్ని దిశలకూ పారిపోయాయి।
Verse 66
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे कालेयवधोनाम षट्षष्टितमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము ప్రథమ సృష్టిఖండములో ‘కాలేయవధ’ నామక షట్షష్టితమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।