Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

The Supremacy of Food-Charity and the Rāma–Śambūka Episode

Child Revived through Rājadharma

राघवस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा विबुधसत्तमाः । प्रत्यूचुस्ते महात्मानं प्रीताः प्रीतिसमन्विताः

rāghavasya tu tadvākyaṃ śrutvā vibudhasattamāḥ | pratyūcuste mahātmānaṃ prītāḥ prītisamanvitāḥ

రాఘవుని ఆ మాటలు విని దేవశ్రేష్ఠులు ఆనందించారు; ప్రేమతో నిండినవారై ఆ మహాత్మునికి ప్రత్యుత్తరం పలికారు.

राघवस्यof Rāghava
राघवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय (but/indeed)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; सर्वनाम-विशेषणम्
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): having heard
विबुधसत्तमाःthe best of the gods
विबुधसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध + सत्तम (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता) बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (best among the gods)
प्रत्यूचुःreplied
प्रत्यूचुः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; सर्वनाम (they)
महात्मानम्to the great-souled one
महात्मानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)
प्रीताःpleased
प्रीताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; भावे/कर्मणि (pleased)
प्रीतिसमन्विताःfilled with delight
प्रीतिसमन्विताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रीति + समन्वित (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुष (endowed with joy)

Narrator (describing the devas’ response to Rāghava/Rāma)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: तद्वाक्यं = तत् + वाक्यम्; प्रत्यूचुस्ते = प्रत्यूचुः + ते (विसर्ग-सन्धि); महात्मानं = महात्मानम् (अनुस्वार/हलन्त-रूपान्तर); विबुधसत्तमाः, प्रीतिसमन्विताः समासपदानि।

R
Rāghava (Rāma)
V
Vibudhas (Devas/gods)

FAQs

The verse narrates that the gods, pleased after hearing Rāghava’s words, respond to him respectfully and affectionately.

By calling Rāghava “mahātmā” (great-souled), it highlights moral excellence and the worthiness of receiving divine approval and a favorable reply.

It suggests that sincere, righteous speech and conduct invite goodwill and constructive responses—an ideal for dharmic communication and leadership.