Shloka 29

Instruction on All Dharma

in the context of Rāma’s Aśvamedha

Devanagari script

मुनीश्वरो महाभागो वसिष्ठः सुमहातपाः । सर्वं तत्कारयामास वेदशास्त्रविधिश्रितम्

Transliteration

munīśvaro mahābhāgo vasiṣṭhaḥ sumahātapāḥ | sarvaṃ tatkārayāmāsa vedaśāstravidhiśritam

Translation

సుమహాతపస్సు గల మహాభాగ మునీశ్వరుడు వసిష్ఠుడు, వేదశాస్త్ర విధులను ఆశ్రయించి ఆ సమస్త కార్యములను నిర్వహింపజేసెను.

Word by Word

• मुनीश्वरः: lord of sages
• मुनीश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष: ‘मुनीनां ईश्वरः’

• महाभागः: very fortunate
• महाभागः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महā (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् भागः यस्य’ (highly fortunate); विशेषणम् वसिष्ठः

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सु-महा-तपाः: of very great austerity
• सु-महा-तपाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय-उपसर्ग/उपपद) + महā (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय: ‘सुमहान् तपाः’ (of very great austerity); विशेषणम् वसिष्ठः

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘everything’

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इत्यस्य विशेषणम् ‘that’

• कारयामास: caused (it) to be done
• कारयामास: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: णिच्-प्रयोजक (causative) धातु ‘कारय-’; लिट् (परिप्रास/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘caused to be done’

• वेद-शास्त्र-विधि-श्रितम्: in accordance with Vedic and śāstric injunctions
• वेद-शास्त्र-विधि-श्रितम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक) + श्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष: ‘वेदशास्त्रयोः विधिं श्रितम्’ (resting on/according to the rule of Veda and Śāstra); विशेषणम् सर्वम्

Speaker

Narrator (context not specified in the provided excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: मुनीश्वरो = मुनीश्वरः; सुमहातपाः = सु + महा + तपाः; तत्कारयामास = तत् + कारयामास; वेदशास्त्रविधिश्रितम् = वेद + शास्त्र + विधि + श्रितम्

Characters & Entities

• Vasiṣṭha

FAQs

What is the central teaching of this verse?

It highlights dharma as disciplined action: whatever was to be done was arranged by Vasiṣṭha strictly according to Vedic and śāstric injunctions (vidhi).

Why are both “Veda” and “Śāstra” mentioned together?

The verse stresses conformity to authoritative sources—Veda as primary revelation and śāstra as applied tradition—so that actions (often rites or duties) are performed correctly and lawfully.

What ethical lesson does this verse imply for practitioners?

That sincerity should be paired with correctness: even a great ascetic is praised for ensuring actions are aligned with established dharmic procedure, not merely personal preference.