Adhyaya 114

రాఘవుడు ఆకాశంలో దివ్యవిమానంలో ప్రకాశించే పురుషుణ్ణి స్త్రీపరివారంతో చూచి, అటువంటి సిద్ధి పొందిన పుణ్యకారణం ఏమిటని శంభువును ప్రశ్నిస్తాడు. అప్పుడు శివుడు గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమంలోని అపూర్వ వైభవం, తపస్సు-యజ్ఞ-పూజల సమృద్ధి, శైవ మహిమను వివరంగా చెబుతాడు. తదుపరి ఈ అధ్యాయం శివపూజా విధానసంగ్రహంలా మారుతుంది—పూజాస్థల నిర్మాణం, ద్రవ్యసేకరణ, అభిషేకం, ఆవరణ తత్త్వం, అష్టదళ పత్రిక, రుద్రాక్షధారణ, ధూప-దీప-నైవేద్యాలు, నీరాజనం, తాంబూలం, సంగీత-నృత్యాలను కూడా ఉపహారంగా అర్పించే విధి నిరూపించబడుతుంది. నారదుడు, బాణుడు, శుక్రుడు, ప్రహ్లాదుడు, బలిచక్రవర్తి మొదలైన దానవులు సభకు వచ్చి పూజ చేస్తారు; అనంతరం మరణం–పునర్జీవనం అనే నాటకీయ ఘట్టం చోటుచేసుకొని వరాలు లభిస్తాయి. శివ–విష్ణువుల పరస్పర గౌరవం, దివ్యలీల, హనుమంతుని ఆదర్శభక్తి ప్రధానంగా వెలుగులోకి వస్తాయి; అలాగే భస్మస్నానం, మంత్రన్యాసం, వేదికాచిత్రాలు, ఆసన-ధ్యానం, ధారాస్నానం ద్వారా బాహ్యక్రియతో పాటు అంతర్యోగశుద్ధి ఉపదేశించబడుతుంది.