Adhyaya 5

తాళధ్వజా నగరంలో రాజు విక్రముడు, రాణి హారావతి కుమారుడు మాధవుడు విద్యావంతుడైన యువరాజుగా ఎదుగుతాడు. వేటలో స్నానం చేస్తున్న చంద్రకలాను చూసి కామవశుడై అపహరణం తలచుతాడు; అప్పుడు కథలో నీతి బోధ—ఐశ్వర్యం, అహంకారం, కామం వివేకాన్ని నాశనం చేస్తాయి; పరస్త్రీగమనం మహాధర్మవిరోధమని తీవ్రంగా నిషేధం—ప్రవేశిస్తుంది. చంద్రకలా అతనిని ఆపి, సముద్రం అవతల దూరనగరంలోని రాజకుమారి సులోచన గురించి గుర్తులు, ప్రయాణోపాయం చెబుతుంది. మాధవుడు సముద్రం దాటి గంధినిని మధ్యవర్తిగా చేసుకొని సులోచనతో లేఖల మార్పిడి చేస్తాడు. సులోచన షరతు పెడుతుంది—సార్వజనిక పరిభ్రమణం తర్వాత ఎవడు నన్ను ‘నడిపించి తీసుకుపోగలడో’ వాడే భర్త. కానీ విధివశాత్తు మాధవుడు నిద్రించగా అతని సేవకుడు ప్రచేష్ట సులోచనను అపహరించి మోహింపజేయబోతాడు; సులోచన వివాహసామగ్రి తెమ్మని పంపి యుక్తితో తప్పించుకుంటుంది. చివరికి పవిత్ర సంగమానికి చేరి మాయాబలంతో పురుషరూపం ధరించి “వీరవర” అనే పేరుతో రాజు సుషేణుని సభలో ప్రవేశిస్తుంది; తదుపరి కథాగమనానికి పునాది పడుతుంది.