Adhyaya 59
Bhumi KhandaAdhyaya 5935 Verses

Adhyaya 59

The Sukalā Account in the Vena Episode: Krikala, Pilgrimage, and the Primacy of Wifely-Dharma

కృకల అనే వాణిజ్యుడు అనేక తీర్థాలను దర్శించి ఆనందంతో తిరిగి వచ్చి, తన జీవితం కృతార్థమైందని, పితృగతিও నిశ్చితమైందని భావిస్తాడు. అప్పుడు దివ్యహస్తక్షేపం జరుగుతుంది—పితామహ బ్రహ్మ ప్రత్యక్షమై పితృులను బంధించి, కృకలకు పరమపుణ్యం లభించలేదని ప్రకటిస్తాడు; మరో మహాకాయ దివ్యపురుషుడు ఈ తీర్థయాత్ర ఫలహీనమని చెప్పుతాడు. విషాదగ్రస్తుడైన కృకల కారణం అడుగుతాడు—పుణ్యం ఎందుకు ఫలించలేదు? పితృులు ఎందుకు బంధించబడ్డారు? ధర్ముడు సమాధానమిస్తాడు—దోషం కారణం; శుద్ధమైన, పతివ్రత, సద్గుణవతి భార్యను విడిచిపెట్టి, ఆమె లేకుండా శ్రాద్ధాది కర్మలు చేసినందువల్ల నీ పుణ్యం వ్యర్థమైంది. ఈ అధ్యాయం భార్య మహిమను ప్రతిపాదిస్తుంది—గృహస్థధర్మంలో ఆమె సహధర్మిణి; ఆమెను గౌరవిస్తే గృహమే తీర్థసంగమంలా పవిత్రమవుతుంది. భార్యలేని ధర్మం అపూర్ణం, ఫలహీనం; సక్రమ గృహవ్యవస్థతో పితృులు తృప్తి చెందుతారు, యజ్ఞజీవనం నిలుస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः

విష్ణువు పలికెను—కృకలుడు సమస్త తీర్థములను విధివిధానముగా సేవించి, మహానందముతో నిండినవాడై, సార్థవాహునితో కలిసి గృహమునకు బయలుదేరెను।

Verse 2

एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा

అతడు నిత్యము ఇలా ఆలోచించెను—“నా సంసారము నిజముగా సఫలమైంది. తృప్తిపొందిన నా పితరులు తప్పక స్వర్గమునకు చేరుదురు; వేరే గతి లేదు।”

Verse 3

तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्

అప్పుడు పితామహుడు (బ్రహ్మ) ప్రత్యక్షరూపముతో వచ్చి అతనిని బంధించి, అతని ముందే పలికెను—“నీకు ఉత్తమ పుణ్యము లేదు।”

Verse 4

दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः

దివ్యరూపుడై మహాకాయుడైన అతడు కృకలునితో పలికెను—“నీకు తీర్థఫలము లేదు; నీవు వ్యర్థముగా శ్రమించుచున్నావు।”

Verse 5

स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः

నీవు నీకోసం సంతృప్తిని పొందుతావు గాని, నీకు పరమ పుణ్యం లభించదు. ఇది విని వైశ్యుడు కృకలుడు దుఃఖంతో పీడితుడయ్యాడు.

Verse 6

भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद

మీరు ఎవరు, ఇలా మాట్లాడుతున్నారు? పితామహులు ఎందుకు బంధించబడ్డారు? ఏ దోష ప్రభావంతో ఇది జరిగింది? దాని కారణం నాకు చెప్పండి.

Verse 7

कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्

నాకు తీర్థఫలం ఎందుకు లేదు? నా యాత్ర ఫలించకుండా ఎలా ఉంటుంది? నీకు నిజంగా స్పష్టంగా తెలిసి ఉంటే, అన్నీ చెప్పు.

Verse 8

धर्म उवाच । पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा

ధర్ముడు అన్నాడు—తన పావనమైన, అత్యంత పుణ్యవతైన భార్యను విడిచి బయలుదేరినవాడి సమస్త పుణ్యఫలం వ్యర్థమవుతుంది; ఇది తప్పదు.

Verse 9

धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्

ధర్మాచరణంలో నిమగ్నమైన, పవిత్రమైన, సాధువ్రతాలకు పరాయణమైన, పతివ్రతలో రమించే, సద్గుణసంపన్నమైన, పుణ్యాన్ని ప్రేమించే భార్య.

Verse 10

तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा

ఎవడు తన కర్తవ్యధర్మాన్నికూడా విడిచి మరొక তথాకథిత ధర్మకార్యానికి వెళ్తాడో, అతడు చేసిన సమస్త ధర్మం వ్యర్థమవుతుంది; ఇది ఇతరథా కాదు।

Verse 11

सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला

ఆమె సర్వసదాచారానికి పరాయణ, ధర్మసాధనాలలో తత్పర; నిత్యం పతివ్రతగా నిలిచి, ఎల్లప్పుడూ జ్ఞానాన్ని ప్రేమించేది।

Verse 12

एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः

ఇలాంటి గుణములు గల పుణ్యశీల మహాసతి భార్య ఎవరికైతే ఉంటుందో, అతని గృహంలో మహాతేజస్సుగల దేవతలు నిత్యం నివసిస్తారు।

Verse 13

पितरो गेहमध्यस्थाः श्रेयो वांछंति तस्य च । गंगाद्याः पुण्यनद्यश्च सागरास्तत्र नान्यथा

అతని ఇంటి మధ్య నివసించే పితృదేవతలు అతని శ్రేయస్సునే కోరుతారు; అక్కడ గంగా మొదలైన పుణ్యనదులు, సముద్రాలు కూడా ఉన్నట్లే—ఇది నిస్సందేహం।

Verse 14

पुण्या सती यस्य गेहे वर्तते सत्यतत्परा । तत्र यज्ञाश्च गावश्च ऋषयस्तत्र नान्यथा

సత్యనిష్ఠతో ఉన్న పుణ్యశీల సతి భార్య ఏ గృహంలో నివసిస్తుందో, అక్కడ యజ్ఞాలు, గోవులు, ఋషులు తప్పక ఉంటారు—ఇది ఇతరథా కాదు।

Verse 15

तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च । भार्यायोगेन तिष्ठंति सर्वाण्येतानि नान्यथा

అక్కడ నానావిధమైన పుణ్య తీర్థాలన్నీ భార్యతో సహధర్మసంయోగం వలననే నిలిచివుంటాయి; ఇతరథా అవి ఉండవు।

Verse 16

पुण्यभार्याप्रयोगेण गार्हस्थ्यं संप्रजायते । गार्हस्थ्यात्परमो धर्मो द्वितीयो नास्ति भूतले

పుణ్యవతియైన భార్యతో సహవాసం వలన గార్హస్థ్యాశ్రమం నిజంగా ఏర్పడుతుంది. భూమిపై గార్హస్థ్యధర్మం కన్నా ఉన్నతమైన ధర్మం లేదు; దానికి రెండవది లేదు।

Verse 17

गृहस्थस्य गृहः पुण्यः सत्यपुण्यसमन्वितः । सर्वतीर्थमयो वैश्य सर्वदेवसमन्वितः

గృహస్థుని గృహం పుణ్యమయం, సత్యపుణ్యాలతో సమన్వితం. ఓ వైశ్యా, అది నిజంగా సర్వతీర్థమయం మరియు సర్వదేవసమేతం।

Verse 18

गार्हस्थ्यं च समाश्रित्य सर्वे जीवंति जंतवः । तादृशं नैव पश्यामि अन्यमाश्रममुत्तमम्

గార్హస్థ్యాశ్రమాన్ని ఆశ్రయించుకొని సమస్త జీవులు జీవిస్తారు. ఇలాంటి ఆశ్రమం కన్నా ఉత్తమమైన మరొక ఆశ్రమాన్ని నేను చూడను।

Verse 19

मंत्राग्निहोत्रं देवाश्च सर्वे धर्माः सनातनाः । दानाचाराः प्रवर्तंते यस्य पुंसश्च वै गृहे

ఏ పురుషుని గృహంలో మంత్రజపం, అగ్నిహోత్రం ప్రవహిస్తాయో, అక్కడ సర్వ దేవతలు సన్నిహితులై ఉన్నట్లే; సనాతన ధర్మకర్తవ్యాలు నిలిచివుంటాయి, దానాచారాలు కొనసాగుతాయి।

Verse 20

एवं यो भार्यया हीनस्तस्यगेहं वनायते । यज्ञाश्च वै न सिध्यंति दानानि विविधानि च

ఇట్లుగా భార్యలేని పురుషునికి గృహం అరణ్యంలా మారుతుంది. అతని యజ్ఞాలు సిద్ధించవు, వివిధ దానాలు కూడా ఫలించవు।

Verse 21

भार्याहीनस्य पुंसोपि न सिध्यति महाव्रतम् । धर्मकर्माणि सर्वाणि पुण्यानि विविधानि च

భార్యలేని పురుషునికి మహావ్రతమూ సిద్ధించదు. అలాగే అతని సమస్త ధర్మకర్మలు, నానావిధ పుణ్యకర్మలు కూడా పరిపూర్ణం కావు।

Verse 22

नास्ति भार्यासमं तीर्थं धर्मसाधनहेतवे । शृणुष्व त्वं गृहस्थस्य नान्यो धर्मो जगत्त्रये

ధర్మసాధనార్థం భార్యతో సమానమైన తీర్థం లేదు. వినుము—గృహస్థునికి త్రిలోకములలో మరొక ధర్మం లేదు।

Verse 23

यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्

భార్య ఎక్కడ ఉంటే అక్కడే పురుషుని గృహం; వేరేలా కాదు. గ్రామంలో అయినా అరణ్యంలో అయినా ఆమెనే సమస్త ధర్మసాధనానికి సాధనం।

Verse 24

नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च

భార్యతో సమానమైన తీర్థం లేదు, భార్యతో సమానమైన సుఖం లేదు. భార్యతో సమానమైన పుణ్యం లేదు—తరింపజేయుటకును హితమునకును।

Verse 25

धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्

హే నరాధమా! ధర్మయుక్తమైన సతీ భార్యను విడిచి నీవు వెళ్లిపోతున్నావు. గృహమును, స్వధర్మమును పరిత్యజించినప్పుడు నీ ధర్మఫలం ఎక్కడ లభించును?

Verse 26

तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः

ఆమె లేకుండా నీవు తీర్థంలో శ్రాద్ధదానం చేసినప్పుడు, ఆ దోషం వలననే నీ పూర్వ పితామహులు నిజంగా బంధింపబడ్డారు.

Verse 27

भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना

నీవు కూడా దొంగవే, వీరూ దొంగలే; ఎందుకంటే అత్యంత లోభంతో వారు నీవు ఇచ్చిన శ్రాద్ధాన్నాన్ని, ఆమె లేకుండానే, ఇలా భుజించారు.

Verse 28

सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

శ్రద్ధయుక్తుడైన సుపుత్రుడు శ్రాద్ధదానం చేసే వాడికి, అలాగే భార్య పిండాన్ని అర్పించినప్పుడు—ఆ పుణ్యం అతనిదేనని నేను ప్రకటిస్తున్నాను.

Verse 29

यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

అమృతపానం వలన మనుష్యులకు తృప్తి కలుగునట్లే, శ్రాద్ధకర్మ వలన పితృదేవతలకు తృప్తి కలుగుతుంది—ఇది సత్యం; సత్యమే సత్యమని నేను పలుకుతున్నాను.

Verse 30

गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा

గార్హస్థ్యధర్మంలో భార్యే గృహానికి స్వామిని. కాని ఓ మూఢా, నీవు ఆమెను మోసగించితివి; నీ ప్రవర్తన వ్యర్థమైన దొంగతనమే అయింది.

Verse 31

अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्

ఆమె లేకుండా భోజనం చేసిన పితామహులు నిజంగా దొంగలే. కానీ భార్య తన చేతులతో అన్నం వండితే అది అమృతసమానమవుతుంది.

Verse 32

तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते

పితృదేవతలు హర్షితమనస్సుతో ఆ అన్నమే స్వీకరిస్తారు; దానివల్లనే వారు తృప్తి పొందుతూ సంపూర్ణ సంతుష్టులవుతారు.

Verse 33

तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्

అందువల్ల భార్య లేకుండా పురుషుని ధర్మం సిద్ధించదు. పురుషులకు భార్యతో సమానమైన తీర్థం లేదు; అది సుగతిని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 34

भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्

భార్య లేకుండా ఆచరించే ధర్మం నిశ్చయంగా ఫలహీనమవుతుంది.

Verse 59

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణంలోని భూమిఖండంలో వెనోపాఖ్యానాంతర్గత సుకలాచరిత్రమనే ఏకోనషష్టితమ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।