Adhyaya 40
Bhumi KhandaAdhyaya 4046 Verses

Adhyaya 40

Fruits of Occasional (Festival-Specific) Charity — The Vena Episode

అధ్యాయము 40లో నిత్యదానానంతరం ‘నైమిత్తిక-దానం’—మహాపర్వదినాలలోను తీర్థస్థలాలలోను చేయవలసిన దానముల—మహిమను వివరించబడింది. విష్ణువు రాజు వేనునకు దానఫలములను క్రమంగా బోధిస్తాడు: గజదానం, రథదానం, అశ్వదానం, భూదానం, గోదానం, స్వర్ణసహిత వస్త్రదానం, ఆభరణదానం మొదలైనవి మహాపుణ్యప్రదములు; ఘృతపూరిత స్వర్ణకలశమును వైదికమంత్రాలతో, షోడశోపచారాలతో పూజించి దానం చేయడం అత్యుత్తమ ఫలదాయకమని చెప్పబడింది. పాత్రుడైన బ్రాహ్మణునికి, శ్రద్ధతో, శుద్ధ దేశ-కాలములలో, గుప్తంగా దానం చేయడం పుణ్యాన్ని బహుగుణం చేస్తుందని పునఃపునః నొక్కి చెప్పబడింది. ఇలాంటి దానముల వలన రాజ్యప్రాప్తి, ఐశ్వర్యం, విద్య, కీర్తి, చివరికి వైకుంఠవాసము లభిస్తుందని ప్రతిజ్ఞ ఉంది. అంతిమంగా ఆసక్తి, లోభం, మాయ వలన వారసులు దానస్మృతిని మరచి యమమార్గంలో దుఃఖపడతారని హెచ్చరిక ఉంది; కాబట్టి జీవించి ఉండగానే స్వచ్ఛందంగా ధర్మార్థం దానం చేయవలెనని ఉపదేశం।

Shlokas

Verse 1

वेन उवाच । नित्यदानफलं देव त्वत्तः पूर्वं मया श्रुतम् । नैमित्तिकस्य दानस्य दत्तस्यापि हि यत्फलम्

వేనుడు అన్నాడు—హే దేవా! నిత్యదాన ఫలాన్ని నేను ముందే మీ నుండి విన్నాను. ఇప్పుడు ప్రత్యేక సందర్భంలో ఇచ్చే నైమిత్తిక దానానికి కలిగే ఫలం ఏమిటో చెప్పండి.

Verse 2

तत्फलं मे समाचक्ष्व त्वत्प्रसादात्प्रयत्नतः । महातृप्तिं न गच्छामि श्रोतुं श्रद्धा प्रवर्तते

దాని ఫలాన్ని నాకు పూర్తిగా వివరించండి—మీ ప్రసాదంతో, శ్రద్ధగా ప్రయత్నించి. వినాలనే నా విశ్వాసం పెరుగుతోంది; నాకు ఇంకా తృప్తి కలగడం లేదు.

Verse 3

विष्णुरुवाच । नैमित्तिकं प्रवक्ष्यामि दानमेव नृपोत्तम । महापर्वणि संप्राप्ते येन दानानि श्रद्धया

విష్ణువు అన్నాడు—హే నృపోత్తమా! నేను నైమిత్తిక దానాన్ని వివరిస్తాను—మహాపర్వం వచ్చినప్పుడు శ్రద్ధతో దానాలు సమర్పించబడే దానమే అది.

Verse 4

सत्पात्रेभ्यः प्रदत्तानि तस्य पुण्यफलं शृणु । गजं रथं प्रदत्ते यो ह्यश्वं चापि नृपोत्तम

సత్పాత్రులకు ఇచ్చిన దానాల పుణ్యఫలాన్ని వినుము. ఓ నృపోత్తమా! ఎవడు ఏనుగు, రథం మరియు గుర్రమును కూడా దానం చేస్తాడో, అతనికి మహాపుణ్యం కలుగును.

Verse 5

स च भृत्यैस्तु संयुक्तः पुण्यदेशे नृपोत्तमः । जायते हि महाराज मत्प्रसादान्न संशयः

ఆ నృపోత్తముడు తన సేవకులతో కూడి పుణ్యదేశంలో జన్మిస్తాడు. ఓ మహారాజా! ఇది నా ప్రసాదం వల్లనే—సందేహం లేదు.

Verse 6

राजा भवति धर्मात्मा ज्ञानवान्बलवान्सुधीः । अजेयः सर्वभूतानां महातेजाः प्रजायते

అతడు ధర్మాత్ముడైన, జ్ఞానవంతుడైన, బలవంతుడైన, నిజమైన బుద్ధిమంతుడైన రాజుగా అవతరిస్తాడు. సమస్త భూతాలకు అజేయుడై మహాతేజస్సుతో జన్మిస్తాడు.

Verse 7

महापर्वणि संप्राप्ते भूमिदानं ददाति यः । गोदानं वा महाराज सर्वभोगपतिर्भवेत्

ఓ మహారాజా! మహాపర్వం వచ్చినప్పుడు ఎవడు భూమిదానం చేస్తాడో, లేదా గోదానం చేసినా, అతడు సమస్త భోగాలకు అధిపతిగా మహాసంపదను పొందుతాడు.

Verse 8

ब्राह्मणाय सुपुण्याय दानं दद्यात्प्रयत्नतः । महादानानि यो दद्यात्तीर्थे पर्वणि पात्रवित्

అత్యంత పుణ్యశీలుడైన బ్రాహ్మణునికి శ్రద్ధతో దానం ఇవ్వాలి. పാത്രయోగ్యతను తెలిసి తీర్థంలోను, పర్వదినాల్లోను మహాదానాలు చేసే వాడు మహాపుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 9

तेषां चिह्नं प्रवक्ष्यामि भूपतित्वं प्रजायते । तीर्थे पर्वणि संप्राप्ते गुप्तदानं ददाति यः

వారి లక్షణాన్ని నేను చెప్పుదును; దానివల్ల రాజ్యాధికారం కలుగును. తీర్థంలో పర్వదిన సమయమున వచ్చి ఎవడు గుప్తదానం చేయునో, వాడే (రాజ్యాన్ని) పొందును.

Verse 10

निधीनामाशुसंप्राप्तिरक्षरा परिजायते । महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थेषु ब्राह्मणाय च

నిధుల శీఘ్రప్రాప్తి తప్పక కలుగును—మహాపర్వ సమయమున విశేషంగా—తీర్థస్థలములలో చేసిన పుణ్యకర్మలవల్ల, అలాగే బ్రాహ్మణునకు దానం/సత్కారం చేయుటవల్ల కూడాను.

Verse 11

सुचैलं च महादानं कांचनेन समन्वितम् । पुण्यं फलं प्रवक्ष्यामि तस्य दानस्य भूपते

శ్రేష్ఠ వస్త్రములు, స్వర్ణముతో కూడిన మహాదానము—ఓ భూపతే—ఆ దానపు పుణ్యఫలమును నేను చెప్పుదును.

Verse 12

जायंते बहवः पुत्राः सुगुणा वेदपारगाः । आयुष्मंतः प्रजावंतो यशः पुण्यसमन्विताः

అనేక కుమారులు జన్మించుదురు—సద్గుణులు, వేదపారంగతులు. వారు దీర్ఘాయుష్కులు, సంతానసంపన్నులు, యశస్సు మరియు పుణ్యముతో యుక్తులు.

Verse 13

विपुलाश्चैव जायंते स्फीता लक्ष्मीर्महामते । सौख्यं च लभते पुण्यं धर्मवान्परिजायते

మరియు నిజముగా విస్తార ఫలములు కలుగును; ఓ మహామతీ, లక్ష్మీ-సమృద్ధి వికసించును. సుఖమును, పుణ్యమును పొందును; ధర్మవంతుడు (సంతానం) జన్మించును.

Verse 14

महापर्वणि संप्राप्ते तीर्थे गत्वा प्रयत्नतः । कपिलां कांचनीं दद्याद्ब्राह्मणाय महात्मने

మహాపర్వదినం వచ్చినప్పుడు యత్నపూర్వకంగా తీర్థానికి వెళ్లి మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణునికి స్వర్ణాలంకృత కపిలా గోవును దానం చేయాలి।

Verse 15

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि दानस्य च महामते । कपिलादो महाराज सर्वसौख्यान्प्रभुंजति

హే మహామతీ! ఆ దానపు పుణ్యాన్ని నేను చెప్పుదును. హే రాజా, కపిలా గోవు దానం వలన అన్ని విధాల సుఖాలను అనుభవిస్తాడు।

Verse 16

यावद्ब्रह्मा प्रजीवेत्स तावत्तिष्ठति तत्र सः । महापर्वणि संप्राप्ते अलंकृत्य च गां तदा

బ్రహ్మా ఎంతకాలం జీవిస్తాడో అంతకాలం అతడు అక్కడే నిలిచియుంటాడు. మహాపర్వం వచ్చినప్పుడు ఆ సమయంలో గోవును అలంకరిస్తారు।

Verse 17

कांचनेनापि संयुक्तां वस्त्रालंकारभूषणैः । तस्य दानस्य राजेंद्र फलभोगं वदाम्यहम्

స్వర్ణం, వస్త్రాలు, అలంకారాలు, భూషణాలతో కూడిన ఆ దానపు ఫలభోగాన్ని, హే రాజేంద్రా, నేను ఇప్పుడు వివరిస్తాను।

Verse 18

विपुला जायते लक्ष्मीर्दानभोगसमाकुला । सर्वविद्यापतिर्भूत्वा विष्णुभक्तो भवेत्किल

దానం మరియు సత్భోగంతో కూడిన విస్తారమైన లక్ష్మి కలుగుతుంది; సమస్త విద్యలకు అధిపతిగా మారి నిశ్చయంగా విష్ణుభక్తుడవుతాడు।

Verse 19

विष्णुलोके वसेन्मर्त्यो यावत्तिष्ठति मेदिनी । तीर्थं गत्वा तु यो दद्याद्ब्राह्मणाय विभूषणम्

యెవడు తీర్థానికి వెళ్లి బ్రాహ్మణునికి ఆభరణం దానం చేస్తాడో, భూమి నిలిచినంతకాలం అతడు విష్ణులోకంలో నివసిస్తాడు।

Verse 20

भुक्त्वा तु विपुलान्भोगानिन्द्रेण क्रीडते सह । महापर्वणि संप्राप्ते वस्त्रं च द्विजपुंगवे

అపారమైన భోగాలను అనుభవించి అతడు ఇంద్రునితో కలిసి క్రీడిస్తాడు. మహాపర్వం వచ్చినప్పుడు శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణునికి వస్త్రం దానం చేస్తాడు।

Verse 21

दत्त्वान्नं भूमिसंयुक्तं पात्रे श्रद्धासमन्वितः । मोदते स तु वैकुंठे विष्णुतुल्यपराक्रमः

శ్రద్ధతో యోగ్య పాత్రునికి భూమితో కూడిన అన్నం దానం చేసినవాడు, విష్ణుసమాన పరాక్రమంతో వైకుంఠంలో ఆనందిస్తాడు।

Verse 22

सवस्त्रं कांचनं दत्त्वा द्विजाय परिशांतये । स्वेच्छया अग्निसदृशो वैकुंठे स वसेत्सुखी

బ్రాహ్మణుని పరిపూర్ణ శాంతి కోసం వస్త్రాలతో కూడిన స్వర్ణాన్ని దానం చేసి, అతడు స్వేచ్ఛగా అగ్నిసమాన తేజస్సుతో వైకుంఠంలో సుఖంగా నివసిస్తాడు।

Verse 23

सुवर्णस्य सुकुंभं च घृतेन परिपूरयेत् । पिधानं रौप्यं कर्तव्यं वस्त्रहारैरलंकृतम्

మంచి స్వర్ణకలశాన్ని నెయ్యితో నింపాలి. దాని మూత వెండితో చేయించి, వస్త్రాలు మరియు హారాలతో అలంకరించాలి।

Verse 24

पुष्पमालान्वितं कुर्याद्ब्रह्मसूत्रेण शोभितम् । प्रतिष्ठितं वेदमंत्रैस्तं संपूज्य महामते

పుష్పమాలలతో అలంకరించి, పవిత్ర బ్రహ్మసూత్రంతో శోభింపజేసి, వేదమంత్రాలతో ప్రతిష్ఠాపించి, హే మహామతీ, దానిని సంపూర్ణంగా పూజించాలి।

Verse 25

उपचारैः पवित्रैश्च षोडशैः परिपूजयेत् । स्वलंकृत्य ततो दद्याद्ब्राह्मणाय महात्मने

పవిత్రమైన షోడశ ఉపచారాలతో విధిగా సంపూర్ణ పూజ చేయాలి; తరువాత దానిని అలంకరించి మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి।

Verse 26

षोडशैव ततो गावः सवस्त्राः कांस्यदोहनाः । कुंभयुक्ताश्च चत्वारो दक्षिणां च सकांचनाम्

తదుపరి పదహారు ఆవులు—వస్త్రాలతో కూడి, కాంస్య దోహనపాత్రాలతో సహా—మరియు నాలుగు కుంభాలు, అలాగే స్వర్ణసహిత దక్షిణా కూడా ఇవ్వాలి।

Verse 27

तथा द्वादशका गावो वस्त्रालंकारभूषणाः । पृथग्भूताय विप्राय दातव्या नात्र संशयः

అదేవిధంగా పన్నెండు ఆవులు—వస్త్రాలు, అలంకారాలు, ఆభరణాలతో కూడి—నియమిత (ప్రత్యేక) విప్రునికి ఇవ్వవలెను; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 28

एवमादीनि दानानि अन्यानि नृपनंदन । तीर्थकालं सुसंप्राप्य विप्रावसथमेव च

హే నృపనందనా, ఇలాంటి ఇతర దానాలనూ—తీర్థకాలాన్ని సమ్యకంగా పొందిన తరువాత—మరియు బ్రాహ్మణుని నివాసస్థానంలో కూడా ఇవ్వాలి।

Verse 29

श्रद्धाभावेन दातव्यं बहुपुण्यकरं भवेत् । विष्णुरुवाच । विष्णुमुद्दिश्य यद्दानं कामनापरिकल्पितम्

శ్రద్ధాభావంతో దానం చేయవలెను; అది మహాపుణ్యకరం అవుతుంది. విష్ణువు పలికెను—విష్ణువును ఉద్దేశించి, ఫలకామనతో కూడి చేసిన దానమైనా…

Verse 30

तस्य दानस्य भावेन भावनापरिभावितः । तादृक्फलं समश्नाति मानुषो नात्र संशयः

ఆ దానభావంతో, అలాగే ఆ భావనాచింతనతో పరిపుష్టుడై, మనిషి తత్సమాన ఫలాన్ని నిశ్చయంగా అనుభవిస్తాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 31

अभ्युदयं प्रवक्ष्यामि यज्ञादिषु प्रवर्तते । तेन दानेन तस्यापि श्रद्धया च द्विजोत्तम

యజ్ఞాది పుణ్యకర్మలతో సంబంధించి జరిగే ‘అభ్యుదయ’ అనే విధిని నేను వివరిస్తాను. ఆ దానంతోను, శ్రద్ధతోను, ఓ ద్విజోత్తమా, (ఫలసిద్ధి కలుగుతుంది).

Verse 32

प्रज्ञावृद्धिं समाप्नोति न च दुःखं प्रविंदति । भोगान्भुनक्ति धर्मात्मा जीवमानस्तु सांप्रतम्

అతడు ప్రజ్ఞావృద్ధిని పొందుతాడు, దుఃఖాన్ని ఎదుర్కొనడు. ధర్మాత్ముడు ఈ జీవితం లోనే యోగ్యమైన భోగాలను అనుభవిస్తాడు.

Verse 33

ऐंद्रांस्तु भुंक्ते भोगान्स दाता दिव्यां गतिं गतः । स्वकुलं नयते स्वर्गं कल्पानां च सहस्रकम्

ఆ దాత ఇంద్రసమానమైన భోగాలను అనుభవించి, దివ్యగతిని పొందుతాడు; తన కులాన్ని కూడా సహస్ర కల్పాల వరకు స్వర్గానికి నడిపిస్తాడు.

Verse 34

एवमाभ्युदयं प्रोक्तं प्राप्तं तेषु वदाम्यहम् । कायस्य च क्षयं ज्ञात्वा जरया परिपीडितः

ఇలా వారి మీద వచ్చిన ఐశ్వర్యోద్భవాన్ని నేను చెప్పాను. ఇక ఆ తరువాత జరిగినదాన్ని చెబుతున్నాను—శరీరక్షయం తెలిసి, వృద్ధాప్యబాధతో పీడితుడై అతడు వ్యాకులుడయ్యాడు.

Verse 35

दानं तेन प्रदातव्यमाशां कस्य न कारयेत् । मृते च मयि मे पुत्रा अन्ये स्वजनबांधवाः

కాబట్టి అతడు దానం చేయవలెను—ఎవరు ఇతరులలో ఆశను కలిగించరు? నేను మరణించిన తరువాత నా కుమారులు, ఇతర స్వజనబంధువులు ఉండనే ఉంటారు.

Verse 36

कथमेते भविष्यंति मां विना सुहृदो मम । तेषां मोहात्प्रमुग्धो वै न ददाति स किंचन

“నన్ను లేకుండా నా ప్రియ సుహృదులు ఎలా గడుపుతారు?” అని వారి పట్ల మోహంతో మైమరచి, అతడు ఏదీ దానం చేయడు.

Verse 37

मृत्युं प्रयाति मोहात्मा रुदंति मित्रबांधवाः । दुःखेन पीडिताः सर्वे मायामोहेन पीडिताः

మోహాత్ముడు మరణాన్ని చేరుతాడు; మిత్రులు, బంధువులు విలపిస్తారు. అందరూ దుఃఖంతో పీడితులు—మాయాజనిత మోహంతో తపించేవారు.

Verse 38

संकल्पयंति दानानि मोक्षं वै चिंतयंति च । तस्मिन्मृते महाराज मायामोहे गते सति

వారు దానాలు చేయాలని సంకల్పిస్తారు, మోక్షాన్ని కూడా చింతిస్తారు. కానీ, ఓ మహారాజా, అతడు మరణించినప్పుడు, మాయామోహం వచ్చి పడితే,

Verse 39

विस्मरंति च दानानि लोभात्मानो ददंति न । योऽसौ मृतो महाराज यमपंथं सुदुःखितः

లోభగ్రస్తులు దానధర్మాన్ని మరచి దానం చేయరు. అటువంటి వాడు, ఓ మహారాజా, మరణించిన తరువాత యమమార్గంలో మహాదుఃఖంతో ప్రయాణిస్తాడు.

Verse 40

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे । वेनोपाख्याने चत्वारिंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ పద్మపురాణంలోని పంచపంచాశత్-సహస్రసంహితా భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానానికి చెందిన నలభైవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Verse 41

कस्य पुत्राश्च पौत्राश्च कस्य भार्या नृपोत्तम । संसारे नास्ति कः कस्य तस्माद्दानं प्रदीयते

ఓ నృపోత్తమా, ఎవరి కుమారులు, మనవలు, ఎవరి భార్య? ఈ సంసారంలో నిజంగా ఎవ్వరూ ఎవరివారు కారు; అందుకే దానం చేయాలి.

Verse 42

ज्ञानवता प्रदातव्यं स्वयमेव न संशयः । अन्नं पानं च तांबूलमुदकं कांचनं तथा

వివేకజ్ఞానం గలవాడు నిస్సందేహంగా స్వయంగా దానం చేయాలి—అన్నం, పానం, తాంబూలం, నీరు, అలాగే స్వర్ణం కూడా.

Verse 43

युग्मं वस्त्रं च छत्रं च स्वयमेव न संशयः । जलपात्राण्यनेकानि सोदकानि नृपोत्तम

వస్త్రాల జత మరియు ఛత్రం కూడా—నిస్సందేహంగా స్వయంగా—మరియు నీటితో నిండిన అనేక జలపాత్రాలు, ఓ నృపోత్తమా!

Verse 44

वाहनानि विचित्राणि यानान्येव महामते । नानागंधान्सकर्पूरं यमपंथ सुखप्रदे

హే మహామతే! అక్కడ విచిత్రమైన వాహనాలు—అత్యంత శోభాయమానమైన యానాలు—నానావిధ సువాసనలతో, కర్పూరంతో నిండివుండి యమపథాన్ని సుఖప్రదంగా చేస్తాయి.

Verse 45

उपानहौ प्रदातव्ये यदीच्छेद्विपुलं सुखम् । एतैर्दानैर्महाराज यमपंथं सुखेन वै

ఎవరైనా విస్తారమైన సుఖాన్ని కోరితే పాదుకలు/చెప్పులు దానం చేయాలి. హే మహారాజా! ఈ దానాల వల్ల యమపథం నిజంగా సులభంగా, సుఖంగా దాటబడుతుంది.

Verse 46

प्रयाति मानवो राजन्यमदूतैरलंकृतम्

హే రాజా! మనిషి యమదూతలచే అలంకృతుడై—అంటే వారి తోడుతో, వారి పరివేష్టనలో—ప్రయాణమవుతాడు.