Shloka 26

Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

Devanagari script

महिषघ्नीं च संपूज्य निर्भयो जायते नरः । कपालीशं च कोटीशं समभ्यर्च्य नरोत्तमः ॥ २६ ॥

Transliteration

mahiṣaghnīṃ ca saṃpūjya nirbhayo jāyate naraḥ | kapālīśaṃ ca koṭīśaṃ samabhyarcya narottamaḥ || 26 ||

Translation

మహిషఘ్నీని విధివిధానంగా పూజిస్తే మనిషి నిర్భయుడవుతాడు. కపాలీశం మరియు కోటీశాన్ని భక్తితో అర్చిస్తే ఉత్తముడు కల్యాణకర పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Word by Word

• महिषघ्नीम्: (the goddess) slayer of the buffalo (Mahisha)
• महिषघ्नीम्: कर्म (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिष + घ्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः महिषं हन्ति इति (उपपद-तत्पुरुष)

• च: and
• च: समुच्चय (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• संपूज्य: having worshipped
• संपूज्य: पूर्वकाल-क्रिया (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; उपसर्गः सम्-

• निर्भयः: fearless
• निर्भयः: कर्तृ-विशेषण (कर्ता-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: निर्भय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः निः+भय (नञ्/उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुष)

• जायते: becomes / is born
• जायते: क्रिया (आख्यात)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• नरः: a man
• नरः: कर्ता (कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कपालीशम्: Kapālīśa (a form of Śiva)
• कपालीशम्: कर्म (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपालीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कपाली + ईश (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'skull-bearing lord')

• च: and
• च: समुच्चय (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• कोटीशम्: Koṭīśa (lord of crores; a deity epithet)
• कोटीशम्: कर्म (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोटीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कोटि + ईश (तत्पुरुष)

• समभ्यर्च्य: having duly worshipped
• समभ्यर्च्य: पूर्वकाल-क्रिया (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम् + अभि + अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; उपसर्गाः सम्-, अभि-

• नरोत्तमः: the best of men
• नरोत्तमः: कर्ता (कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: नर + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः नराणाम् उत्तमः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Suta (narrating the tirtha-mahatmya section; traditional Purana dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Mahiṣaghnī
• Kapālīśa
• Koṭīśa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a phala-śruti: sincere worship at specific divine manifestations (Mahiṣaghnī, Kapālīśa, Koṭīśa) yields inner fearlessness and auspicious merit, emphasizing tirtha- and devatā-upāsanā as a means of purification.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as concrete reverential worship (saṃpūjā, samabhyarcana) directed to named forms of the Divine; the result is transformation of the devotee’s inner state (nirbhayatā) rather than merely external reward.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly highlights Kalpa (ritual procedure): proper, complete worship (saṃpūjya/samabhyarcya) and the idea that specific deities/kshetras have specific worship-results (phala) within tirtha-mahātmya traditions.