Shloka 113

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

कुरुतीर्थे ततः स्नातः सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् । स्वर्गद्वारे प्लुतो मर्त्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ ११३ ॥

Transliteration

kurutīrthe tataḥ snātaḥ sarvasiddhimavāpnuyāt | svargadvāre pluto martyaḥ svargaloke mahīyate || 113 ||

Translation

ఆపై కురుతీర్థంలో స్నానం చేస్తే మనిషి సమస్త సిద్ధులను పొందుతాడు. ‘స్వర్గద్వారం’ వద్ద మునిగి, స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Word by Word

• कुरु-तीर्थे: at Kuru-tirtha
• कुरु-तीर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुरु (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुरूणां तीर्थम्)

• ततः: thereafter/from there
• ततः: Apadana (अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, अपादान/क्रमवाचक (from there/thereafter)

• स्नातः: having bathed
• स्नातः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्व-सिद्धिम्: all success/complete attainment
• सर्व-सिद्धिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (सर्वा या सिद्धिः)

• अवाप्नुयात्: should obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-√आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• स्वर्ग-द्वारे: at the gate of heaven
• स्वर्ग-द्वारे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य द्वारम्)

• प्लुतः: having plunged (in water)
• प्लुतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्लु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having plunged/bathed’

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• स्वर्ग-लोके: in heaven-world
• स्वर्ग-लोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• महीयते: is honored
• महीयते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Kuru-tirtha
• Svarga-dvara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents tīrtha-snāna as a dharmic act that generates punya leading to ‘sarva-siddhi’ (complete spiritual success) and posthumous honor in svarga, emphasizing the transformative power of sacred geography in Uttara-bhāga.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not explicitly naming Vishnu-bhakti, it supports bhakti-oriented practice by validating tīrtha-sevā and sacred bathing as acts of reverence; such pilgrimage disciplines are commonly undertaken as offerings to the divine and as purification that supports devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual discipline (kalpa-prayoga) is implicit: the verse prescribes tīrtha-snāna and a specific act of immersion (pluta) at a named sacred spot, reflecting applied dharma/ritual procedure rather than grammar or astrology.