Shloka 46

Adhyaya 85Suratha's Devotion

ताभ्यां शुम्भाय चाख्याता अतीव सुमनोहरा ।

काप्यास्ते स्त्री महाराज भासयन्ती हिमाचलम् ॥

tābhyāṃ śumbhāya cākhyātā atīva sumanoharā | kāpy āste strī mahārāja bhāsayantī himācalam ||

వారు శుంభునితో చెప్పారు—‘ఓ మహారాజా! అక్కడ ఒక స్త్రీ ఉంది, అత్యంత మనోహరమైనది; ఆమె హిమాలయాన్ని ప్రకాశింపజేస్తూ అక్కడే నివసిస్తోంది.’

ताभ्याम्by those two (Caṇḍa and Muṇḍa)
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), द्विवचन
शुम्भायto Śumbha
शुम्भाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
आख्याताwas reported
आख्याता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√ख्या (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय; past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘reported/told’
अतीवexceedingly
अतीव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय; अतिशयार्थक (exceedingly)
सुमनोहराvery enchanting
सुमनोहरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-मनोहर (प्रातिपदिक; सु + मनोहर)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्त्री)
काsome (who?)
का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिर्दिष्टा/प्रश्नार्थक ‘some/what’
अपिindeed
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (even/also)
आस्तेis present/dwells
आस्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√आस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
स्त्रीa woman
स्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक; महा + राजन्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् राजा)
भासयन्तीilluminating
भासयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√भास् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय; present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स्त्री इति कर्तृपदस्य विशेषणम्
हिमाचलम्the Himālaya mountain
हिमाचलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहिमाचल (प्रातिपदिक; हिम + अचल)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; समासः कर्मधारय (हिमः अचलः)
Caṇḍa and Muṇḍa speaking to Śumbha (reported within the narration)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Ambikā
Ambikā (unnamed heredescribed as radiant)
ShaktismAsura court politicsSacred mountain settingDiscovery motif

FAQs

The verse shows how outward splendor becomes a catalyst for inner vice when filtered through greed and domination—an implicit warning about sense-driven appropriation.

Carita (narrative action leading to the asuras’ confrontation with Devī).

Himālaya functions as a symbol of the ‘high place’ of consciousness; the Goddess ‘illumining’ it suggests śakti as the light that reveals the summit of being.