Shloka 18
Adhyaya 70 — The King Confronts the Rakshasa and Restores the Brahmin’s Wife
यदस्माभिर्नृणां क्षान्तिर्भुक्ता क्रुध्यन्ति ते तदा ।
भुक्ते दुष्टे स्वभावे च गुणवन्तो भवन्ति च ॥
yad asmābhir nṛṇāṃ kṣāntir bhuktā krudhyanti te tadā | bhukte duṣṭe svabhāve ca guṇavanto bhavanti ca ||
మేము ప్రజల క్షమాశీలతను ‘భక్షించినప్పుడు’ వారు కోపగించుకుంటారు. అలాగే వారి దుష్ట స్వభావం ‘భక్షింపబడినప్పుడు’ వారు గుణసంపన్నులుగా కూడా మారుతారు.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse suggests adversity can catalyze moral change: when patience is exhausted, suppressed anger surfaces; when wickedness is ‘spent’, virtue can arise. It cautions rulers to see how oppression and provocation reshape character.
Dharmic instruction embedded in narrative (upākhyāna). It is ethical psychology rather than a pancalakṣaṇa pillar like vaṃśa or manvantara.
‘Consumption’ is a metaphor for karmic depletion: certain tendencies (kṣānti, duṣṭatā) are exhausted through experience, allowing latent guṇas to manifest—an inner alchemy of saṃskāra.