Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Adhyaya 55Description of Jambudvipa: The Four Forests, Lakes, and Mountain Ranges Around Mount Meru; Bharata as the Karma-Bhumi

शीतार्तश्चक्रमुञ्जश्च कुलीरोऽथ सुकङ्कवान् । मणिशैलोऽथ वृषवान् महानीलो भवाचलः ॥

śītārtaś cakramuñjaś ca kulīro ’tha sukaṅkavān | maṇiśailo ’tha vṛṣavān mahānīlo bhavācalaḥ ||

శీతార్త, చక్రముఞ్జ, కులీర, సుకంకవాన్; మణిశైలం, వృషవాన్, మహానీలం, భవాచలం—ఇవి (గణనలోని) మహాపర్వతాలు.

śītārtaḥŚītārta (name of a mountain)
śītārtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśītārta (प्रातिपदिक; śīta+ārta)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
cakramuñjaḥCakramuñja (name of a mountain)
cakramuñjaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcakramuñja (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
kulīraḥKulīra (name of a mountain)
kulīraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkulīra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
athathen/also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/adverb (अनन्तरार्थक/प्रस्तावक अव्यय)
sukaṅkavānSukaṅkavān (name of a mountain)
sukaṅkavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsukaṅkavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); possessive -vān (मतुप्/वन् प्रत्यय)
maṇiśailaḥMaṇiśaila (Gem-mountain; name)
maṇiśailaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmaṇiśaila (प्रातिपदिक; maṇi+śaila)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
athathen/also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/adverb (अनन्तरार्थक/प्रस्तावक अव्यय)
vṛṣavānVṛṣavān (name of a mountain)
vṛṣavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); possessive -vān (मतुप्/वन् प्रत्यय)
mahānīlaḥMahānīla (Great-blue; name of a mountain)
mahānīlaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahānīla (प्रातिपदिक; mahā+nīla)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
bhavācalaḥBhavācala (name of a mountain)
bhavācalaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavācala (प्रातिपदिक; bhava+acala)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
Not within Devi Mahatmyam; cosmographic narration (speaker not specified in the provided excerpt)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

CosmologySacred GeographyPuranic Catalogues

FAQs

The passage models a Puranic way of sacralizing space: naming and ordering the world turns geography into a remembered, meaningful cosmos rather than mere physical terrain.

Primarily within ‘Vaṃśānucarita/Manvantara-world description’ adjunct material; more specifically it belongs to Puranic cosmography (often treated under sarga/pratisarga-related world-structure descriptions rather than genealogy).

Mountains function as cosmic ‘supports’ (dhāraṇā) and boundaries; listing them around Meru encodes an ordered mandala-like universe with Meru as the axial center.