Shloka 77
Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
प्राजापत्यं ब्राह्मणानां स्मृतं स्थानं क्रियावताम् ।
स्थानमैन्द्रं क्षत्रियाणां संग्रामेष्वपलायिनाम् ॥
prājāpatyaṃ brāhmaṇānāṃ smṛtaṃ sthānaṃ kriyāvatām | sthānam aindraṃ kṣatriyāṇāṃ saṃgrāmeṣv apalāyinām ||
విధివిధాన కర్మాలలో నిష్ఠగల బ్రాహ్మణులకు ప్రజాపతి లోకమే పరమగతి అని ప్రకటించబడింది. యుద్ధంలో వెనుదిరిగి పారిపోని క్షత్రియులకు ఇంద్రలోకమే పరమగతి అని చెప్పబడింది.
{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse frames afterlife attainment as congruent with svadharma: ritual integrity for the Brahmin and steadfast courage for the Kshatriya. Merit is not abstract; it is measured by faithful performance of one’s ordained responsibilities.
Primarily Dharma/karma-phala instruction rather than a core pañcalakṣaṇa item; it is ancillary teaching commonly embedded within Purāṇic narration. If mapped loosely, it supports Manvantara-era social order by describing normative rewards for dharma.
“Prajāpati” and “Indra” can be read as archetypes: creative order (ritual-cosmic maintenance) and sovereign power (protective valor). The ‘realm’ signifies resonance with the governing principle one embodied in life.