Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

Adhyaya 34Madālāsā’s Instruction on Sadācāra (Householder Conduct, Purity, and Daily Rites)

युग्मासु पुत्रा जायन्ते स्त्रियो 'युग्मासु रात्रिषु ।

तस्माद् युग्मासु पुत्रार्थो संविशेत सदा नरः ॥

yugmāsu putrā jāyante striyo 'yugmāsu rātriṣu / tasmād yugmāsu putrārtho saṃviśeta sadā naraḥ

జత సంఖ్య రాత్రుల్లో కుమారులు పుడతారు, బేసి సంఖ్య రాత్రుల్లో కుమార్తెలు. అందువల్ల కుమారుని కోరే పురుషుడు ఎల్లప్పుడూ జత రాత్రుల్లోనే సంభోగం చేయాలి।

युग्मासुon even (nights)
युग्मासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeAdjective
Rootयुग्म (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचनम्; (रात्रिषु इति अध्याहार्य) ‘on even (nights)’
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचनम्
जायन्तेare born
जायन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; √जन् (to be born)
स्त्रियःwomen/daughters
स्त्रियः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचनम्
अयुग्मासुon odd (nights)
अयुग्मासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeAdjective
Rootअ- + युग्म (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास/नकार-प्रत्ययार्थः (negation); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचनम्; (रात्रिषु इति सह)
रात्रिषुin nights
रात्रिषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचनम्
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् निपातः/अव्ययार्थकः—‘therefore/from that reason’ (ablative sense)
युग्मासुon even (nights)
युग्मासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeAdjective
Rootयुग्म (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचनम्; (रात्रिषु अध्याहार्य)
पुत्रार्थःdesiring a son / for a son’s sake
पुत्रार्थः:
Prayojaka/Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootपुत्र + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (पुत्रस्य अर्थः = for the sake of a son); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; नरः इत्यस्य विशेषणवत्
संविशेतshould enter/approach (for intercourse)
संविशेत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√विश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; √विश् (to enter), उपसर्गः सम्-
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb) — ‘always’
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
Didactic narrator within Markandeya Purana (instructional passage; not Devi Māhātmya frame)

{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaGṛhastha-ācāraFertility timing doctrine

FAQs

The verse codifies a folk-ritual physiology about conception; its broader ethical frame remains self-control—desire is not to be random but governed by rule.

Falls outside pañcalakṣaṇa; it is prescriptive dharma.

‘Even/odd’ can be read as order vs. irregularity; the text valorizes patterned living as spiritually supportive.