Shloka 71

Adhyaya 15Future Manvantaras

धर्म उवाच अब्बिन्दवो यथाम्भोधौ यथा वा दिवि तारकाः ।

यथा वा वर्षता धारा गङ्गायां सिकता यथा ॥

dharma uvāca abbindavo yathāmbhodhau yathā vā divi tārakāḥ |

yathā vā varṣatā dhārā gaṅgāyāṃ sikatā yathā ||

ధర్ముడు పలికెను—సముద్రంలో నీటి బిందువులు ఎంతయో, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎంతయో, వర్షం కురిసే వేళ ధారలు ఎంతయో, గంగలో ఇసుక కణాలు ఎంతయో—అంతటితో సమానంగా (నీ పుణ్యం)…

धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अप्-बिन्दवःdrops of water
अप्-बिन्दवः:
Karta (कर्ता/Subject; exemplified items)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) + बिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अपां बिन्दवः)
यथाjust as
यथा:
Avyaya (अव्यय/Comparator)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय (as/just as)
अम्भोधौin the ocean
अम्भोधौ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअम्भोधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
यथाas
यथा:
Avyaya (अव्यय/Comparator)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय
वाor
वा:
Avyaya (अव्यय/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (or)
दिविin the sky
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तारकाःstars
तारकाः:
Karta (कर्ता/Subject; exemplified items)
TypeNoun
Rootतारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यथाas
यथा:
Avyaya (अव्यय/Comparator)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय
वाor
वा:
Avyaya (अव्यय/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात
वर्षता(when) raining
वर्षता:
Karana (करण/Instrumental circumstance)
TypeAdjective
Rootवर्षत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; शतृ)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle) from √वृष्/वर्ष् (to rain), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instrumental: 'while raining/when it rains')
धाराःstreams (of rain)
धाराः:
Karta (कर्ता/Subject; exemplified items)
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गङ्गायाम्in the Ganges
गङ्गायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
सिकताःgrains of sand
सिकताः:
Karta (कर्ता/Subject; exemplified items)
TypeNoun
Rootसिकता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यथाas
यथा:
Avyaya (अव्यय/Comparator)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय
Dharma to the king

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Dharma
Immeasurable meritCosmic imageryDharma-phala

FAQs

Dharma uses vast natural analogies to shift the listener from accounting to awe: ethical excellence, when consistent and sincere, can accumulate beyond ordinary enumeration.

Didactic passage (dharma instruction) using cosmological imagery; not a pancalakṣaṇa enumeration but harmonizes with purāṇic style of teaching via cosmic scale.

Ocean, sky, rain, and Gaṅgā symbolize depth, expanse, descent of grace, and purification. The verse hints that merit aligned with compassion becomes ‘oceanic’—a field rather than a count.