Shloka 1
Adhyaya 15 — Karmic Retribution: Rebirths After Naraka and the King’s Compassion in Hell
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे जडोपाख्याने यमकिङ्करसंबादो नाम चतुर्दशोऽध्यायः ।
पञ्चदशोऽध्यायः
यमकिङ्कर उवाच ।
पतितात् प्रतिगृह्यार्थं खरयोनिṃ व्रजेद् द्विजः ।
नरकात् प्रतिमुक्तस्तु कृमिः पतितयाजकः ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe jaḍopākhyāne yamakiṅkarasaṃvādo nāma caturdaśo 'dhyāyaḥ /
pañcadaśo 'dhyāyaḥ /
yamakiṅkara uvāca /
patitāt pratigṛhyārthaṃ kharayoniṃ vrajed dvijaḥ /
narakāt pratimuktas tu kṛmiḥ patitayājakaḥ
ఇట్లు శ్రీమార్కండేయ పురాణంలోని జడోపాఖ్యానంలో ‘యమదూత సంభాషణ’ అనే పద్నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇక పదిహేనవ అధ్యాయం ప్రారంభం. యమదూత అన్నాడు—పతితుని నుండి ధనం స్వీకరించే బ్రాహ్మణుడు గాడిద యోనికి వెళ్తాడు; పతితుని కోసం యజ్ఞం నిర్వహించే ఋత్విజుడు నరకం నుండి విడుదలై పురుగుగా జన్మిస్తాడు.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse warns against monetizing sacred office through association with those deemed ritually fallen. It frames priestly livelihood as ethically constrained, with consequences for compromising standards.
Ancillary dharma teaching; not directly sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita.
Donkey and worm symbolize burden-bearing and low, crawling existence—images of spiritual diminishment that mirror the degradation of discernment (viveka) when dharma is traded for gain.