Shloka 22
Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas
Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode
तत:ः कनकपवग्रिर्वीर: संनतपर्वभि: । त्वरन् गाण्डीवनिर्मुक्तैरर्जुनस्तस्य वाजिन:,तब वीर अर्जुनने गाण्डीव धनुषसे छूटे हुए झुकी हुई गाँठ और सुनहरे पर्वाग्र (फल)- वाले चार बाणोंद्वारा बड़ी उतावलीसे कृपाचार्यके चारों घोड़ोंको बींध डाला। वे चारों बाण बड़े तीखे और उत्तम थे। विषाग्निसे जलते हुए सर्पोकी भाँति उन तेज बाणोंकी मार खाकर वे सभी घोड़े सहसा उछल पड़े। इससे कृपाचार्य अपने स्थानसे गिर गये
tataḥ kanakapavagrir vīraḥ sannatapārva-bhiḥ | tvaran gāṇḍīva-nirmuktair arjunas tasya vājinaḥ ||
అప్పుడు వీరుడు సవ్యసాచి అర్జునుడు గాండీవం నుండి వేగంగా విడిచిన, బంగారు అగ్రాలు కలిగి, సుస్థిరంగా అమర్చిన స్వల్పంగా వంగిన సంధులు గల నాలుగు ఉత్తమ తీక్ష్ణ బాణాలతో కృపాచార్యుని నాలుగు గుర్రాలను ఛేదించాడు. విషాగ్నితో కాలిన సర్పాలవలె ఆ బాణాఘాతానికి అవి అకస్మాత్తుగా ఎగిరిపడి, కృపుడు తన స్థానంనుండి పడిపోయాడు।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined, purposeful action in conflict: Arjuna’s skill is shown through precise targeting that neutralizes an opponent’s capacity to fight (the chariot team) rather than uncontrolled aggression. It reflects kṣatriya-dharma as regulated force guided by intent and mastery.
Arjuna rapidly shoots four excellent, golden-tipped arrows from the Gāṇḍīva and pierces Kṛpācārya’s four horses. The horses recoil violently, and Kṛpa is jolted from his position, indicating a sudden tactical advantage for Arjuna.