Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

अर्जुन-कर्ण-सङ्ग्रामः

Arjuna–Karna Engagement in the Cattle-Raid Aftermath

अस्माभिह्दोष निकृतो वर्षाणीह त्रयोदश । सिंह: पाशविनिर्मुक्तो न न: शेष॑ करिष्यति,हमलोगोंने तेरह वर्षोतक इन्हें वनमें रखकर इनके साथ कपटपूर्ण बर्ताव किया है। (अब ये प्रतिज्ञाके बन्धनसे मुक्त हो गये हैं;) अतः बन्धनसे छूटे हुए सिंहकी भाँति कया वे हमारा नाश न कर डालेंगे? कुएँमें छिपी हुई अग्निके समान यहाँ एकान्तमें स्थित कुन्तीपुत्र अर्जुनके पास हम अज्ञानवश आ पहुँचे हैं और भारी भय एवं संकटमें पड़ गये हैं

asmābhir doṣa-nikṛto varṣāṇīha trayodaśa | siṁhaḥ pāśa-vinirmukto na naḥ śeṣaṁ kariṣyati ||

కృపాచార్యుడు అన్నాడు—మేము పదమూడు సంవత్సరాలు వీరిని అరణ్యంలో ఉంచి దోషభరితమైన కపటంతో ప్రవర్తించాము. ఇప్పుడు వారు ప్రతిజ్ఞాబంధనంనుంచి విముక్తులు; ఉచ్చులోనుంచి విడిపడ్డ సింహంలా, మాలో ఎవ్వరినైనా మిగలనివ్వకుండా నాశనం చేయరా?

अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Plural
दोषःfault, wrongdoing
दोषः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Nominative, Singular
निकृतःdone, committed
निकृतः:
Karta
TypeVerb
Rootनि√कृ (कृ)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
त्रयोदशthirteen
त्रयोदश:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रयोदश
FormNeuter, Accusative, Plural
सिंहःlion
सिंहः:
Karta
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Nominative, Singular
पाश-विनिर्मुक्तःfreed from bonds
पाश-विनिर्मुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootपाश + विनिर्मुक्त (वि+निर्√मुच्)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
not
:
TypeIndeclinable
Root
नःus
नः:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Plural
शेषम्remaining, left over
शेषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशेष
FormNeuter, Accusative, Singular
करिष्यतिwill make, will do
करिष्यति:
TypeVerb
Root√कृ
FormSimple future (लृट्), 3rd, Singular, Parasmaipada

कृप उवाच

K
Kṛpa (Kripacharya)
A
Arjuna
K
Kuntī

Educational Q&A

Wrongdoing and deceit create moral liability and fear of just consequences; when those who were restrained by vows become free, the wrongdoer anticipates retribution, illustrating the ethical weight of adharma.

After the Pandavas’ thirteen-year term is complete, Kripa warns the Kaurava side that they have provoked the Pandavas through treachery and now, having encountered Arjuna, they face imminent danger—likened to meeting a lion freed from a trap or hidden fire suddenly discovered.