Shloka 17
कृपकर्णसंवादः
Kṛpa’s Counsel to Karṇa on Deśa-Kāla and Coordinated Strategy
Devanagari script
पुरा शक्रेण मे दत्तं युध्यतो दानवर्षभै: । किरीटं मुर्श्नि सूर्याभं तेनाहुर्मा किरीटिनम्,पूर्वकालमें बड़े-बड़े दानव वीरोंके साथ युद्ध करते समय देवराज इन्द्रने मेरे मस्तकपर सूर्यके समान प्रकाशित होनेवाला किरीट रख दिया था; इसीलिये मुझे “किरीटी” कहते हैं
Translation
పూర్వకాలంలో మహాదానవవీరులతో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు దేవరాజు ఇంద్రుడు నా శిరస్సుపై సూర్యసమానంగా ప్రకాశించే కిరీటాన్ని ఉంచాడు; అందువల్లనే నన్ను ‘కిరీటీ’ అని పిలుస్తారు.
Word by Word
पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
शक्रेणby Śakra (Indra)
शक्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
दत्तम्given
दत्तम्:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
युध्यतःof (me) fighting / while fighting
युध्यतः:
TypeVerb
Rootयुध्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Singular
दानवर्षभैःwith the bull-like Dānavas (chief demons)
दानवर्षभैः:
Karana
TypeNoun
Rootदानव-ऋषभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
किरीटम्a crown/diadem
किरीटम्:
Karma
TypeNoun
Rootकिरीट
FormNeuter, Accusative, Singular
मूर्ध्निon (my) head
मूर्ध्नि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
FormMasculine, Locative, Singular
सूर्याभम्sun-like, radiant like the sun
सूर्याभम्:
TypeAdjective
Rootसूर्याभ
FormNeuter, Accusative, Singular
तेनtherefore / by that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
आहुःthey call / they have called
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
किरीटिनम्the crowned one; wearer of a diadem (Kirīṭin)
किरीटिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
अर्जुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes