Shloka 29

शमीवृक्षस्थायुधप्रकाशनम् / Revelation and Identification of the Weapons on the Śamī Tree

Devanagari script

बुह्न्नलोवाच नैष शूरै: स्मृतो धर्म: क्षत्रियस्य पलायनम्‌ | श्रेयस्तु मरणं युद्धे न भीतस्यथ पलायनम्‌,तब बृहन्नलाने कहा--राजकुमार! क्षत्रियका युद्धसे भागना शूरवीरोंकी दृष्टिमें धर्म नहीं है। युद्ध करके मर जाना अच्छा है; किंतु भयभीत होकर भागना कदापि अच्छा नहीं है

Translation

బృహన్నల పలికెను—రాజకుమారా! క్షత్రియుడు యుద్ధమునుండి పారిపోవడం శూరుల దృష్టిలో ధర్మం కాదు. యుద్ధంలో మరణించడమే శ్రేయస్కరం; భయపడి పారిపోవడం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ శ్రేయస్కరం కాదు.

Word by Word

बृहन्नलाBṛhannalā (said)

उवाचsaid

नnot

एषःthis

शूरैःby heroes/brave men

स्मृतःconsidered/remembered (as)

धर्मःduty/dharma

क्षत्रियस्यof a kṣatriya

पलायनम्flight/running away

श्रेयःbetter (good)

तुbut/indeed

मरणम्death

युद्धेin battle

नnot

भीतस्यof the frightened one

अथthen/and

पलायनम्flight/running away

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes