Shloka 23
त्रिगर्त-मात्स्य-संग्रामः
The Trigarta–Matsya Engagement at Twilight
प्रतिमुञ्चन्तु गात्रेषु दीयन्तामायुधानि च । वीराज़रूपा: पुरुषा नागराजकरोपमा:,“अतः इनके लिये भी ध्वजा और पताकाओंसे सुशोभित रथ दो। ये भी अपने अंगोंमें ऊपरसे दृढ़, किंतु भीतरसे कोमल और विचित्र कवच धारण कर लें। फिर इन्हें भी सब प्रकारके अस्त्र-शस्त्र अर्पित करो। इनके अंग और स्वरूप वीरोचित जान पड़ते हैं। इन वीर पुरुषोंकी भुजाएँ गजराजकी सूँड़दण्डकी भाँति शोभा पाती हैं
vaiśampāyana uvāca |
pratimun̄cantu gātreṣu dīyantām āyudhāni ca |
vīrājarūpāḥ puruṣā nāgarājakaropamāḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—వారి గాత్రాలపై కవచాలు బిగించండి; వారికి ఆయుధాలనూ అందించండి. వీరు వీరుల రూపమే ధరించినవారిలా కనిపిస్తున్నారు; వారి భుజాలు మహాగజరాజు బలమైన తొండంలా ఉన్నాయి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of readiness and disciplined preparation: those who are to act in a martial role should be properly equipped, and their outward bearing should match the responsibilities they are about to undertake.
In the Virāṭa episode, instructions are being given to outfit certain men for battle—having them put on protective gear and receive weapons—while describing their heroic build, especially their powerful arms likened to those of great elephants.