Shloka 47
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
Devanagari script
सैरन्ध्युवाच मा सूतपुत्र मुहास्व माद्य त्यक्ष्यस्व जीवितम् । जानीहि पज्चभिषररिर्नित्यं मामभिरक्षिताम्,सैरन्ध्री बोली--सूतपुत्र! तू आज इस प्रकार मोहके फंदेमें न पड़। अपनी जान न गँवा। तुझे मालूम होना चाहिये कि पाँच भयंकर गन्धर्व मेरी नित्य रक्षा करते हैं
Translation
సైరంధ్రీ చెప్పింది— “సూతపుత్రా! ఈ రోజు మోహంలో పడకు; ప్రాణాలు పోగొట్టుకోకు. తెలుసుకో—ఐదుగురు భయంకర గంధర్వులు నిత్యం నన్ను రక్షిస్తారు.”
Word by Word
सैरन्ध्युःSairandhrī (Draupadī in disguise)
सैरन्ध्युः:
Karta
TypeNoun
Rootसैरन्ध्य् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
सूतपुत्रO son of a charioteer
सूतपुत्र:
TypeNoun
Rootसूतपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
मुहाःbe deluded / be confused
मुहाः:
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd, Singular, Parasmaipada
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
त्यक्ष्यस्वgive up / abandon
त्यक्ष्यस्व:
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd, Singular, Ātmanepada
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
जानीहिknow / understand
जानीहि:
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd, Singular, Parasmaipada
पञ्चby five
पञ्च:
Karana
TypeAdjective
Rootपञ्च
FormMasculine, Instrumental, Plural
भिषरैःterrible / dreadful
भिषरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootभिषर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
गन्धर्वैःGandharvas
गन्धर्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
अभिरक्षिताम्protected / guarded
अभिरक्षिताम्:
TypeAdjective
Rootअभि-रक्ष् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes