Shloka 9
बृहन्नडाप्रवेशः — Bṛhannadā’s Entry into Virāṭa’s Assembly
Devanagari script
सहदेव उवाच पज्चानां पाण्डुपुत्राणां ज्येष्ठो भ्राता युधिष्ठिर: । तस्याष्टशतसाहस्रा गवां वर्गा: शतं शतम्,सहदेव बोले--राजन्! पाँचों पाण्डवोंमें सबसे बड़े भाई युधिष्ठिर हैं। उनके पास एक प्रकारकी गौओंके आठ लाख झुंड थे और प्रत्येक झुंडमें सौ-सौ गायें थीं
Translation
సహదేవుడు అన్నాడు— రాజా! పాండుపుత్రులైన ఐదుగురిలో జ్యేష్ఠుడు యుధిష్ఠిరుడు. అతనికి గోవుల ఎనిమిది లక్షల గుంపులు ఉండేవి; ప్రతి గుంపులో వంద వంద గోవులు ఉండేవి.
Word by Word
सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
पञ्चानाम्of five
पञ्चानाम्:
TypeAdjective
Rootपञ्च
FormMasculine, Genitive, Plural
पाण्डुपुत्राणाम्of the sons of Pandu
पाण्डुपुत्राणाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डुपुत्र
FormMasculine, Genitive, Plural
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्राताbrother
भ्राता:
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अष्टशतसाहस्राःeight-hundred-thousand (i.e., 800,000)
अष्टशतसाहस्राः:
TypeAdjective
Rootअष्टशतसाहस्र
FormMasculine, Nominative, Plural
गवाम्of cows
गवाम्:
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Genitive, Plural
वर्गाःgroups/herds
वर्गाः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ग
FormMasculine, Nominative, Plural
शतम्a hundred
शतम्:
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
शतम्a hundred (each)
शतम्:
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
सहदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes