Shloka 3
Akṣa-hṛdaya-dāna and Phalāśruti of the Nalopākhyāna (अक्षहृदयदानम् / नलोपाख्यान-फलश्रुतिः)
स कम्पयन्न्रिव महीं त्वरमाणो महीपति: । प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामना:,महामना राजा नलने इन सबके द्वारा पृथ्वीको कम्पित-सी करते हुए बड़ी उतावलीके साथ रोषावेशमें भरे वेगपूर्वक निषधदेशकी राजधानीमें प्रवेश किया
sa kampayann iva mahīṃ tvaramāṇo mahīpatiḥ | praviveśātha saṃrabdhas tarasaiva mahāmanāḥ ||
మహామనస్సు గల రాజు నలుడు ఆతురతతో, కోపావేశంతో ఉద్ధృత వేగముతో నిషధ రాజధానిలో ప్రవేశించెను—అతని గమనంతో భూమి కంపించినట్లుగా అనిపించెను।
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension central to dharma: even a great king can be driven by haste and anger into forceful, potentially unwise action. It implicitly warns that emotional agitation in leadership can disturb not only the self but the wider realm.
In Bṛhadaśva’s narration of Nala’s episode, the king rushes into the capital of Niṣadha in a state of agitation and wrath, moving with such speed and force that it is poetically described as if the earth itself were trembling.