Shloka 1
Akṣa-hṛdaya-dāna and Phalāśruti of the Nalopākhyāna (अक्षहृदयदानम् / नलोपाख्यान-फलश्रुतिः)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत नलोपाख्यानपर्वमें ऋतुपर्णका स्वदेशगमनविषयक सतहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७७ ॥ हि मय ० (0) है ० अष्टसप्ततितमो< ध्याय: राजा नलका की आ जूएमें हताना और उसको राजधानीमें अपने नगरमें प्रवेश करना बृहदश्चव उवाच स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषध: । पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान् प्रति,बृहदश्व मुनि कहते हैं-युधिष्ठिर! निषध-नरेश एक मासतक कुण्डिनपुरमें रहकर राजा भीमकी आज्ञा ले थोड़े-से सेवकोंसहित वहाँसे निषधदेशकी ओर प्रस्थित हुए
bṛhadaśva uvāca | sa māsam uṣya kaunteya bhīmam āmantrya naiṣadhaḥ | purād alpapārivāro jagāma niṣadhān prati ||
బృహదశ్వుడు పలికెను—ఓ కౌంతేయా! నిషధరాజు నలుడు అక్కడ ఒక మాసము నివసించి, రాజు భీముని అనుమతి తీసుకొని, స్వల్ప పరివారంతో నగరమునుండి బయలుదేరి నిషధదేశమునకు ప్రయాణమయ్యెను।
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights propriety and restraint: even in hardship and transition, a king acts with courtesy (taking formal leave) and simplicity (traveling with a small retinue), suggesting ethical conduct and self-control as marks of dharma.
In Bṛhadaśva’s narration to Yudhiṣṭhira, Nala has stayed for a month in the city (Kuṇḍina) and then, after taking leave of King Bhīma, departs with few attendants toward his homeland, Niṣadha.