Shloka 16
Sudeva Identifies Damayantī in Cedi (सुदेवेन दमयन्ती-परिचयः)
Devanagari script
आराव: सुमहांश्चासीत् त्रलोक्यभयकारक: । एषो<ग्निरुत्थित: कष्टस्त्रायध्वं धावताधुना
Transliteration
ārāvaḥ sumahāṁś cāsīt trilokyabhayakārakaḥ | eṣo 'gnir utthitaḥ kaṣṭas trāyadhvaṁ dhāvatādhunā ||
Translation
త్రిలోకమంతటికి భయాన్ని కలిగించే మహా గర్జన లేచింది. ‘ఇదిగో, భయంకరమైన అగ్ని చెలరేగింది—మీరు మీరే రక్షించుకోండి; వెంటనే పరుగెత్తండి!’
Word by Word
आरावःa roar/cry (loud sound)
आरावः:
Karta
TypeNoun
Rootआराव
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
त्रलोक्यभयकारकःcausing fear to the three worlds
त्रलोक्यभयकारकः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रलोक्य-भय-कारक
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (one)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्निःfire
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्थितःarisen, risen up
उत्थितः:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
कष्टःterrible, grievous
कष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootकष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रायध्वम्protect (yourselves/each other)! / save (yourselves)!
त्रायध्वम्:
TypeVerb
Rootत्रा
FormImperative (Lot), 2nd, Plural
धावतrun!
धावत:
TypeVerb
Rootधाव्
FormImperative (Lot), 2nd, Plural
अधुनाnow, at this time
अधुना:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअधुना
Speaker
बृहदश्चव उवाच
Characters & Entities
B
BṛhadaśvaA
Agni (fire)T
Trilokī (the three worlds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes